خیزشهای هویتی، دولتهای شکننده و بحران‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران

doi
چکیده

فعال شدن شکاف‌های اجتماعی در خاورمیانه و سیاسی‌شدن آنها منجر به شکل گیری مجموعه‌ای از نیروهای هویت بنیاد زیرملی و فراملی شده است که از انگیزة لازم برای ادغام در نظم دولت-ملت برخوردار نیستند. نیروهای هویت بنیاد به واسطه تعارض بنیادین با ساخت دولت-ملت مستقر، زمینه را برای تبدیل دولت‌های شکننده به دولتهای شکست خورده به وجود می‌آورد. در این میان تمایل قدرتهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای برای بهره برداری از ظرفیت نیروهای هویت بنیاد در راستای تقویت موضع خود در منازعات ژئوپلیتیکی بر شدت و پیچدگی نقش آفرینی مؤلفه‌های هویتی افزوده است. در پاسخ به این پرسش که: «عوامل شکل‌گیری بحران ژئوپلیتیکی خاورمیانه کدام است؟»؛مقاله فرضیه زیر را ارائه می‌دهد:«تلاقی و درهم تنیدگی خیزش نیروهای هویت بنیاد زیرملی و فراملی، ضعف ساختاری دولت-ملت و نهایتاً رقابتهای ژئوپلیتیکی قدرتهای منطقهای و فرامنطقه‌ای، عامل اصلی شکل‌گیری و گسترش بحران ژئوپلیتیکی خاورمیانه است».روش انجام تحقیق حاضر توصیفی و تحلیلی بوده است.