سیاستگذاری خاورمیانهای دونالد ترامپ و آیندة امنیت جهانی
نویسندگان
1 فوق دکترای سیاستگذاری راهبردی و استاد علوم سیاسی، دانشگاه تهران
doi
چکیده
سیاست منطقهای ترامپ در خاورمیانه با چالشهایی روبهرو بوده است. چالشهایی که برای آیندة آمریکا هزینههایی را ایجاد میکند. اولین چالش آمریکا را میتوان ناشی از خلأ جایگاه حکومتهای اقتدارگرای سوریه، لیبی، عراق و یمن در محیط منطقهای دانست. چنین چالشهایی زمینة ظهور گروههای افراطی و طیف گستردهای از مهاجرین را فراهم میسازد. چنین چالشهایی را باید عامل اصلی بیثباتسازی کشورهای منطقهای در خاورمیانه دانست. انتخاب ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا پیامدهای زیادی را در ارتباط با موضوعات حقوق بشر بهوجود آورده و این امر را میتوان یکی از عوامل ایجاد شوک سیاسی در منطقه دانست. اگرچه بسیاری از کشورهای عرب برای پیروزی ترامپ پیام شادباش مخابره کردند، اما عبارتهای بهکار گرفتة ترامپ میتواند مشکلاتی را برای زنان، گروههای اقلیت نژادی آمریکا و آیندة مسلمانان ایجاد نماید. بسیاری از این چالشها نمیتواند از سوی دستگاه سیاست خارجی آمریکا در چارچوب مؤلفههای حقوق بشری پاسخ داده شود. جامعة جهانی انتظار ابهام دیپلماتیک از آمریکا دربارة موضوعات اجتماعی و منطقهای را نداشت. در این فرآیند، ترامپ تعریف جدیدی از نقش متحدین و الگوی رفتار آنان در تعامل با آمریکا و در امنیت جهانی را ارائه دهد. اتحادیه اروپا، کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی و گروههای سنیمذهب خاورمیانه در دورة ترامپ با ابهام سیاسی و دیپلماتیک روبهرو شدهاند. ایدئولوژی سیاسی و الگوی رفتاری کشورهایی همانند عربستان نمیتواند مورد پذیرش تیم سیاست خارجی ترامپ قرار گیرد. جامعة جهانی انتظار دارد که ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا رویکرد متفاوتی دربارة مسائل منطقهای خاورمیانه و جهان با زمان کاندیداتوری ایفا نمایند. بسیاری از شعارهای ترامپ با ضرورتهای ساختاری آمریکا هماهنگی و مطابقت ندارد. شیخنشینهای خلیجفارس که در ائتلاف با آمریکا قرار دارند، نگرانی بیشتری نسبت به آیندة سیاست ترامپ در منطقه دارند. شعارهای انتخاباتی ترامپ دربارة آیندة کشورهای خاورمیانه منجر به شکلگیری تصمیمات مشکلساز برای سیاست منطقهای آمریکا میشود. اگرچه نوع نگرش اعضای کابینة ترامپ میتواند بر چگونگی تصمیمگیری در امنیت منطقهای مؤثر باشد. موضوعاتی همانند آیندة فلسطین و جایگاه منطقهای کشورهایی همانند ایران و عربستان با ابهام روبهروست. ایفای نقش تاریخی آمریکا در ارتباط با کشورهای عرب منطقه و اسرائیل نیازمند آمریکایی است که از قدرت سازندة بیشتری در مقایسه با دوران موجود برخوردار باشد.
