نگاهی به کیفیت تولیدات علمی حوزه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور طی سال‌های 2010 تا 2020

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30473/mrs.2021.59038.1468
چکیده

هدف: تحلیل تولیدات علمی دانشگاه­ها و مؤسسات آموزش عالی براساس شاخص­های جهانی همواره از مهم‌ترین ابزارهای سیاست گزاری پژوهشی بوده است. با توجه به گستردگی و اهمیت دانشگاه پیام نور در آموزش عالی کشور و اهمیت حوزه علوم اجتماعی در تولید علم ایران، هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل کیفیت تولیدات علمی حوزه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور  براساس شاخص­های علم‌سنجی و دگرسنجی در پایگاه اسکوپوس طی سال‌های 2010 تا 2020 است. روش‌شناسی: این مطالعه توصیفی پیمایشی بوده که از نوع مطالعات علم­سنجی و دگرسنجی است. جامعه مورد بررسی تمامی تولیدات علمی حوزه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور شامل 602 مدرک، در سال‌های 2010 تا 2020 است. محیط اجرای پژوهش پایگاه­ استنادی اسکوپوس است. جهت گردآوری داده­ها پایگاه اطلاعاتی سای­ول مورد استفاده قرار گرفت. ابزار گردآوری داده­ها سیاهه وارسی محقق‌ساخته بود. داده­ها پس از گردآوری از طریق آمار توصیفی و از طریق جداول و نمودارهای متناسب ارائه شده­اند. جهت تجزیه و تحلیل داده از آزمون­های تی و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد.یافته­‌ها: سهم دانشگاه پیام نور از کل مقالات حوزه علوم اجتماعی ایران معادل 89/2 درصد بوده است. میزان مقالات حاصل همکاری­های علمی فقط نویسندگان این دانشگاه با نویسندگان بین‌المللی 10 درصد بوده است. شاخص اچ این مدارک 17 بوده و شاخص اچ 5 ساله آن، 9 بوده است. استناد به ازای مدرک این تولیدات علمی و شاخص تأثیرگذاری استنادی وزن‏دهی ­شده در سطح رشته آن به ترتیب 1/3 و 63/0 بوده است. در خصوص شاخص­های دگرسنجی در پایگاه اسکوپوس بیشترین فراوانی را شاخص مشاهده چکیده با 63944 و میانگین 57/106 به ازای هر مقاله داشته است. بحث و نتیجه­‌گیری: میزان تولید علم محققان دانشگاه پیام نور نسبت به مقدار کشوری در حوزه علوم اجتماعی بسیار پایین بوده و نیازمند تغییر سیاست‌ها و ایجاد مشوق­های تولید علم در این بخش است. توجه به نمایه‌سازی حداکثری مقالات در شبکه­های اجتماعی محرز است. در خصوص شاخص­های دگرسنجی، به‌عنوان راه جایگزین برای ارزیابی تولیدات علمی بایستی کاملاً محتاط بود و شاخص­های دگرسنجی را صرفاً به‌عنوان یک مکمل برای شاخص­های علم‌سنجی در نظر گرفت.