فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مرزها از جمله پدیده‌های جغرافیایی- فضایی هستند که دارای ابعاد مختلفی می‌باشند. به‌نحوی که پژوهش‌ها و کارهای علمی در زمینه مطالعات مرزی برای اینکه بتواند دقیق و قابل قبول باشد، باید به‌گونه‌ای انجام شود که ابعاد مختلف مطالعات مرزی را در نظر بگیرد. مسئله‌ای که وجود دارد این است که در کارهایی که مورد بررسی قرار گرفته است تنها به برخی از ابعاد توجه شده است و سایر ابعاد در نظر گرفته نشده است که این خود زمینه کاهش اعتبار و کارایی این مطالعات را فراهم آورده است. گام اول در مطالعات مرزی را می‌توان شناخت ابعاد پایه‌ای مطالعات مرزی در نظر گرفت. بر این مبنا، تحقیق حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از تحلیل محتوا و داده‌های کتابخانه‌ای و میدانی با هدف دستیابی به ابعاد پایه‌ای مطالعات مرزی به انجام رسیده است. نتایج تحقیق حاضر که نشان‌دهنده آن است که شاخص­های مورد بحث در مطالعات مرزی مستخرج از نظریه­ها، دیدگاه‌ها و مقالات مرزی شامل حداقل 55 شاخص می‌باشد که آن را در قالب هشت بعد جغرافیایی، سیاسی- حاکمیتی، دفاعی- امنیتی، اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، حقوقی، ژئوپلیتیکی و تکنولوژیکی می­توان تقسیم‌بندی کرد. این شاخص­ها و ابعاد از طریق آزمون T-test مورد ارزیابی قرار گرفته و مورد تأیید قرار گرفته است و رتبه‌بندی آنها به این صورت است که بعد دفاعی- امنیتی را بیشترین و تکنولوژیکی پایین‌ترین امتیاز را به‌خود اختصاص داده‌اند. از سوی دیگر باید توجه داشت با توجه به ماهیت دو جانبه مرزها، این ابعاد هشت‌گانه پایه‌ای مطالعات مرزی باید در دو سوی مرزها در نظر گرفته شود و مورد مطالعه قرار بگیرد تا مطالعات و کارهای علمی دقیق باشد و کارایی لازم را داشته باشد.