محاسبه نابرابری جنسیتی سرمایه انسانی در ایران و سایر مناطق جهان
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی
2 استادیار مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی
3 عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی
doi
چکیده
سرمایه انسانی، دارای آثار اقتصادی و غیراقتصادی فراوانی است که رشد و توسعه کشورهای جهان، بویژه کشورهای درحال توسعه را تسریع میبخشد. آثار غیربازاری سرمایه انسانی که عمدتاً از آموزش زنان نشأت میگیرد، تأثیر بسزایی در پیشبرد فرایند توسعه اقتصادی کشورها داشته است، و این در حالی است که نابرابری در سرمایه انسانی میتواند فرایند توسعه را کند نماید؛ بر این اساس، هدف از تدوین این مقاله، تعیین نابرابری سرمایه انسانی برای زنان و مردان در مناطق مختلف جهان طی سالهای 1960 تا 2005 میلادی و مقایسه آن با کشور ایران است. در این مقاله ابتدا آثار غیر بازاری سرمایه انسانی مورد توجه قرار گرفته و سپس با استفاده از روشهای آماری- ریاضی به محاسبه ضریب جینی سرمایه انسانی که نابرابری سرمایه انسانی را در زنان و مردان نشان میدهد، پرداخته شده است. نتایج کلی حاکی از آن است که نابرابری سرمایه انسانی در زنان و مردان طی سالهای مورد مطالعه، به جز در کشورهای پیشرفته، همواره درحال کاهش بوده و این ضریب در زنان همواره از مردان بیشتر بوده است. نتیجه قابل توجه دیگر اینکه در سه دهه اخیر با افزایش سرمایهگذاری برای کاهش نرخ بیسوادی و همچنین گسترده شدن دانشگاهها در ایران، از نابرابری سرمایه انسانی، بویژه در زنان، به طور چشمگیری کاسته شده است.