مداخله آمریکا در بحران سوریه و تاثیر آن بر امنیت جمهوری اسلامی ایران (۲۰۱۱-۲۰۲۳)
نویسندگان
1 گروه علوم سیاسی گرایش مسائل ایران، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران
2 دانشیار عضو هیات علمی دانشگاه عالی دفاع ملی ایران
3 گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2025.555082.4351چکیده
بحران سیاسی سوریه از سال ۲۰۱۱ یکی از پیچیدهترین بحرانهای منطقهای معاصر به شمار میآید که در آن علاوه بر عوامل داخلی، بازیگران منطقهای و فرامنطقهای نیز بر اساس منافع و راهبردهای خود نقشآفرینی کردهاند. در میان این بازیگران، ایالات متحده آمریکا به عنوان یکی از مهمترین قدرتهای تأثیرگذار، مواضع و اقدامات متنوعی در قبال بحران سوریه اتخاذ کرده است. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر دخالتهای آمریکا در این بحران و پیامدهای آن بر امنیت جمهوری اسلامی ایران در بازه زمانی ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۳ است. این پژوهش از نوع کاربردی و با روش توصیفی–تحلیلی انجام شده و ابزار گردآوری دادهها پرسشنامهای بوده که میان ۳۵ نفر از خبرگان (بهصورت تمامشمار) توزیع شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که آمریکا با اعمال فشارهای سیاسی و تحریمهای اقتصادی علیه حکومت سوریه، حمایت نظامی و مالی از گروههای مخالف، و نیز تلاش برای افزایش امنیت رژیم صهیونیستی و تضعیف محور مقاومت، درصدد تغییر توازن قوا در منطقه برآمده است. از مهمترین پیامدهای این مداخله میتوان به کاهش عمق راهبردی ایران، محدودسازی نفوذ منطقهای آن، و افزایش تهدیدات علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد. در مجموع، مداخله آمریکا در بحران سوریه نه تنها موجب تداوم بیثباتی در این کشور شد، بلکه به چالشی جدی برای امنیت و منافع راهبردی ایران در خاورمیانه تبدیل گردید.