فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بر اساس چارچوب نظری ساموئل هانتینگتون، توسعه سیاسی مستلزم تعادلی میان نهادسازی، حرفه‌ای‌شدن نخبگان و مدیریت مشارکت است. در ایران پس از انقلاب، دو جریان اصلی اصول‌گرا و اصلاح‌طلب نقش‌های مهمی در این فرایند ایفا کرده‌اند. اصول‌گرایان، با تأکید بر ثبات نهادهای موجود، ارزش‌های انقلابی و مشارکت کنترل‌شده، عمدتاً بر تقویت ساختارهای رسمی و حفظ نظم سیاسی متمرکز بوده‌اند. در مقابل، اصلاح‌طلبان، با رویکردی بازتر، بر گسترش مشارکت اجتماعی، افزایش شفافیت و انعطاف‌پذیری نهادی تأکید کرده‌اند - اگرچه با محدودیت‌های ساختاری و نهادی مواجه بوده‌اند. فرضیه تحقیق نشان می‌دهد که هر دو جریان به‌طور کلی اکثر مؤلفه‌های مدل هانتینگتون را در سطح نظری پذیرفته‌اند، اما اصلاح‌طلبان به ویژه در حوزه‌هایی مانند مشارکت سیاسی، جامعه مدنی و فرهنگ سیاسی، هم‌خوانی بیشتری با آن دارند. اصول‌گرایان، اگرچه به توسعه پرداخته‌اند، اما اولویت را به حفظ نهادها و ارزش‌های سنتی داده‌اند. بنابراین، در چارچوب ایرانی(۱۴۰۰-۱۳۸۴)، اصلاح‌طلبان با الگوی توسعه سیاسی هانتینگتون سازگارتر به نظر می‌رسند.