اینفودمیولوژی در پایش الکترونیک سلامت عمومی: ضرورتی اجتناب‌ناپذیر در قرن 21

نویسندگان

1 دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر،بوشهر،ایران.

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران.

3 استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران.

doi
10.30473/mrs.2019.38354.1338
چکیده

هدف: اپیدمیولوژی اطلاعات، در پی آن است که با بهره‌مندی از اینترنت و خدمات مبتنی‌بر وب 2.0 به گردآوری خودکار و تحلیل داده‌های سلامت موجود در محیط‌ وب بپردازند. پیش‌فرض اساسی آن است که این داده‌ها به‌احتمال زیاد تناسب و همخوانی بیشتری با نیازهای اطلاعات سلامت مردم دارد؛ از همین رو، رصد پیوسته این اطلاعات می‌تواند الگوی مناسبی از وضعیت رفتار اطلاع‌یابی سلامت افراد و تغییر احتمالی نگرش‌ها و گرایش‌های آنان را در اختیار سیاست‌گذاران سلامت قرار دهد. مطالعه حاضر بر آن است ضمن بررسی خاستگاه و مقایسه مفهومی «اپیدمیولوژی» با «اپیدمیولوژی اطلاعات» به بررسی نحوة کاربست اپیدمیولوژی اطلاعات و همچنین داده‌های کلان مرتبط با آن در حوزة سلامت عمومی بپردازد. بخشی از مطالعة حاضر، به بررسی معایب نظام‌های سنتی پایش اطلاعات سلامت و مزایای اپیدمیولوژی اطلاعات در غلبه بر این مشکلات، جایگاه جستجوهای اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی به‌مثابه منبعی برای اپیدمیولوژی اطلاعات، و نیز محدودیت‌های اپیدمیولوژی اطلاعات اختصاص یافته است. روش‌شناسی تحقیق: پژوهش حاضر به ‌روش مروری و بر اساس مطالعه جامع و نظام‌مند متون مرتبط با اینفودمیولوژی انجام شده است. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد با کاربست روش‌های سنتی جمع‌آوری اطلاعات اپیدمیولوژیک، آگاهی به سیاست‌گذاران در مورد تأثیر تصمیمات سیاست‌های بهداشت عمومی بر سلامت افراد جامعه گاه ماه‌ها و شاید سال‌ها به طول می‌انجامد. از همین رو، به‌منظور غلبهبر چنین شرایطی، اپیدمیولوژی اطلاعات مجموعه روش‌های جدیدی را با استفاده از رایانه، اینترنت، خدمات مبتنی‌بر وب 2.0، و فناوری اطلاعات برای پشتیبانی از مراقبت‌های بهداشتی، سلامت بیمار، کمک به حل مسائل پزشکی، آموزش و پژوهش در حوزه پزشکی، و به‌منظور اندازه‌گیری، توصیف و تحلیل الگوهای اطلاعاتی و ارتباطی سلامت در محیط الکترونیکی ارائه می‌کند. بحث و نتیجه‌گیری: سنجه‌های مرتبط با اپیدمیولوژی اطلاعات سلامت قابلیتی را در اختیار سیاست‌گذاران سلامت قرار می‌دهد که بر مبنای آن امکان رصد برخط و دائمی رویکردهای سلامت‌‌محور عموم افراد جامعه فراهم آید. موضوعی که می‌تواند جایگزین رویکردهای سنتی حاکم در این عرصه شود.