بررسی اثرات منطقه‌ آزاد تجاری و صنعتی بندرانزلی در بهبود شاخص‌های توسعه نواحی روستایی موردی: روستاهای دهستان لیچارکی حسن‌رود

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران.

2 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران.

doi
10.22059/jhgr.2022.329166.1008363
چکیده

منطقه تجاری آزاد، قلمرو معینی است که غالباً در داخل یا در مجاورت یک بندر واقع گردیده و در آن تجارت آزاد با سایر مناطق جهان مجاز شناخته‌شده است و می‌توان در آن کالاها را بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی خارج یا وارد نمود. به‌این‌ترتیب مناطق آزاد، راهی برای ورود به بازارهای تجارت جهانی محسوب می‌شوند. تحقیق حاضر از نوع کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی و میدانی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق حاضر خانوارهای روستایی پنج روستا در دهستان لیچارکی حسن‌رود می‌باشند که بالغ‌بر 2500 خانوار بوده و جمعیت آن برابر با 7596 می‌باشد. تعداد نمونه موردنیاز با استفاده فرمول کوکران معادل 312 نفر تعیین گردید و پایایی ابزار تحقیق نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای مؤلفه‌های موردبررسی تحقیق برابر با 83/0 به‌دست‌آمده است. داده‌های مستخرج از پرسش‌نامه با بهره‌گیری از نرم‌افزار spss و با استفاده از آزمون‌های مختلف مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. نتایج تحلیل همبستگی کای‌اسکوئر برای بررسی رابطه شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و کالبدی با تأسیس منطقه آزاد، رابطه معنادار تا سطح اطمینان 99 درصد را نشان می‌دهند. نتایج فریدمن نیز نشان‌دهنده تفاوت معنادار شاخص‌های بررسی‌شده می‌باشند. همچنین آزمون ویلکاکسون و مک‌نمار برای مقایسه شاخص‌های بررسی‌شده در قبل و بعد از تأسیس منطقه آزاد نیز نشان‌دهنده اختلاف معنادار و 99 درصدی می‌باشند. بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت پس از شکل‌گیری منطقه آزاد بیشتر شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و کالبدی- فیزیکی روستاهای ناحیه موردمطالعه ارتقا یافتند و به‌تبع آن کیفیت زندگی روستاییان بهبودیافته است.