چالشهای ژئوپلیتیکی منابع آبهای زیرزمینی بین‌المللی با تأکید بر منابع مشترک ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری مهندسی محیط‌زیست، دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری هیدروپلیتیک و دیپلماسی آب، دانشگاه دلفت، هلند

doi
چکیده

از نیم قرن گذشته تاکنون، آبهای زیرزمینی به یک منبع حیاتی برای تأمین نیازهای آبی بدل شده است. باتوجه به افزایش تقاضا و رقابت بر سر برداشت از آبهای مشترک، حکمرانی و مدیریت این منابع از یک مسأله‌ محلی به یک چالش ملی و بین‌المللی تغییر پیدا کرده است. پژوهش حاضر با استفاده از شیوه توصیفی- تحلیلی، چالش‌های حکمرانی بهره‌برداری از این منابع مشترک شناسایی و به‌طور خاص، این چالش‌ها در آبخوان‌های مشترک ایران بررسی می‌گردد. در نهایت مشکلات پیش‌روی ایران در بهره‌برداری از آبخوان های مشترک تبیین شده و راهکارهای لازم برای مدیریت بهتر بهره برداری از آنها پیشنهاد می گردد. نتایج نشان می‌دهد که ایران با وجود 11 آبخوان مرزی در شمال غرب و شمال شرق و بحرانی بودن وضعیت 78 درصد منابع آب زیرزمینی خود و همچنین تحرکات منطقه‌ای کشورهای همسایه، نیازمند اتخاذ رویکردی همکارانه مبتنی بر امنیت انسانی در زمینه‌ آبهای زیرزمینی مشترک است.