فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 اندیشه‌­های الهیاتی در متون نظم فارسی، غنای­ خاصی به آنها بخشیده است؛ به‌گونه‌ای که می­توان با تأمل در آنها، تحولات فکری در حوزه‌ی الهیات و کلام اسلامی‌ایرانی را به دست آورد. مصیبت­نامه‌ی عطار نیز سرشار از آموزه‌­های دینی، کلامی و عرفانی است. به­منظور بازسازی نظام الهیاتی عطار، فقراتی از این اثر که بر مضامین الهیاتی دلالت دارند، استخراج و با استفاده از روش تحلیل محتوا، دسته­بندی شده­اند. در مواردی نیز برای تصدیق حکم، به دیگر آثار عطار نیز استناد شده ­­است. به نظر می­رسد مشرب عرفانیِ «وحدت وجودی»، هسته مرکزی سامانه‌ی یزدان­‌شناختی عطار را تشکیل می­دهد. کاربست مفاهیم الهیاتی در نظام فکری عطار، به­گونه‌ای است که تطابق کامل بین صفات و ذات الهی وجود ندارد. به باور او، اسما و صفات الهی از طریق منطق عقلانی درک نمی­شوند که چنین رویکردی برگرفته از آرای اشاعره است. او گاه وجود حق را یک ذات می­داند که دارای صفات متعدد است که انعکاسی از آرای معتزله است و گاه نیز صفات خداوند را، نه عین ذات و نه غیر ذات مقدسش می­داند؛ بلکه قائم به ذات احدیت می­داند که طنینی اشعری دارد. به­علاوه، عطار در مسئله­ی رؤیت خداوند نیز، دیدگاهی متناقض دارد که نسبت­دادن او به یکی از مکاتب کلامی را دشوار می­سازد.