فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  به تصویر کشیدن و عینیت بخشیدنِ مفهومی انتزاعی، به درک بهتر آن کمک می‌کند؛ ازین‌رو نظریه‌ی وحدت وجود که توسط عارفان مسلمان با تعابیر مختلفی مطرح شده است، در اشعار شاعران نیز در قالب تصاویر مختلفی قابل درک است. در این‌مقاله سعی می‌شود تا ‌این تصاویر با روش توصیفی-تحلیلی و با تأکید بر استعاره‌های شناختی وحدت وجود، به‌طور نظام‌مند تحلیل شوند. رباعیات مولانا از این‌منظر درخور توجه است؛ زیرا مولانا با سیر و سلوک روحانی و کشف و شهود به درک وحدت وجود رسید و برای بیان این‌مفهوم والا به‌خصوص در شعر کوتاه رباعی، به‌ناچار تصاویر متعددی را خلق کرد؛ تصاویری که حاصل انواع تمثیل‌اند و در قالب تشبیه و استعاره‌ی شناختی/ مفهومی و داستان تمثیلی مطرح می‌شوند. در این‌پژوهش مشخص شد که تصاویر وحدت وجود به یکی از خوشه‌های تصویری/ کلان‌تصاویر «نور»، «آب»، «باده»، «موسیقی»، «شیرینی»، «بهار»، «دل‌ربا» و «آتش» مربوط هستند و می‌توان «وحدت وجود» (طرف انتزاعی/ حوزه‌ی مقصد) را با این‌محسوسات (حوزه‌ی مبدأ) منطبق کرد و کلان‌استعاره‌هایی را به دست آورد که هریک از آنها خرده‌استعاره‌هایی را در بر دارند.