برآورد زیان‌های اقتصادی توفان گرد و غبار بر بخش کشاورزی در استان‌های غربی ایران

نویسندگان
doi
10.30490/aead.2017.59057
چکیده

گرد و غبار در ده سال گذشته زیان‌های اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی فراوانی بر اقتصاد ایران بویژه در استان‌های غربی وارد ساخته است. برآورد خسارات گرد و غبار می‌تواند به تبیین هزینه- فایده طرح‌ها و اقدامات اجرایی دولت کمک زیادی نماید. در مطالعه حاضر، با استفاده از روش‌های پارامتریک، بخشی از خسارات توفان گرد و غبار بر اقتصاد چهار استان غربی متأثر از این پدیده (آذربایجان غربی، کردستان، همدان و لرستان) در قالب کاهش ارزش ستاده کشاورزی در سال‌های 91-1385 برآورد شد. نتایج حاصل نشان داد کل خسارات اقتصادی توفان گرد و غبار بر بخش کشاورزی چهار استان در دوره‌ مزبور بر اساس چهار سناریوی کاهش ده، بیست، سی و چهل درصدی ارزش ستاده کشاورزی به ترتیب 4446 میلیون دلار، 10003 میلیون دلار، 17147 میلیون دلار و 26674 میلیون دلار بوده است. در سال 1388، هر یک روز تعطیلی بر اثر گرد و غبار بر مبنای «ارزش افزوده استانی»، 49 میلیون دلار و بر مبنای «متوسط ارزش افزوده کشوری» 102 میلیون دلار مجموعاً بر اقتصاد چهار استان زیان وارد کرده است. در راستای مقابله با توفان گرد و غبار و کاهش آثار مخرب آن، برآورد تمامی خسارات توفان، برآورد هزینه‌های لازم برای کنترل کانون‌های گرد و غبار، تدوین طرح کنترل کانون‌های گرد و غبار و تبدیل آن به پروتکل منطقه‌ای، پیگیری حقوق طبیعی شهروندان ایرانی از طریق سازمان‌های بین المللی و منطقه‌ای، تشویق دولت عراق به کنترل کانون‌های گرد و غبار و جبران زیان‌های اقتصای وارد بر کشاورزان استان‌های منتخب توسط دولت پیشنهاد می‌شود.طبقه بندی JEL: D61, Q53