تنوع بخشی به منابع درآمدی دانشگاه؛ راهی به سوی ثبات مالی
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی
2 استادیار دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
3 دانشجوی دکتری مدیریت آموزش عالی، دانشگاه علامه طباطبایی
4 دانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی
5 دانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف مطالعه تنوع سبد درآمدی در دانشگاههای دولتی ایران به منظور بهبود ثبات و انعطافپذیری به منابع مالی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و بر حسب گردآوری دادهها از نوع همبستگی بود. قلمرو مکانی پژوهش دانشگاههای دولتی جامع و صنعتی سطح یک و دو و قلمرو زمانی آن از سال 1392 تا سال 1397 بود. دادههای تابلویی با بهرهگیری از گزارش رسمی سازمان برنامه و بودجه کشور، بانک مرکزی و مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی گردآوری و برای تجزیه و تحلیل از نرمافزار EVeiws و مدل رگرسیون اثرهای ثابت استفاده شد. یافتهها نشان داد که شاخص تنوع درآمدی رابطه معکوس و معناداری با تغییرات درآمد سرانه دانشگاه دارد. از سویی، مدل معیار وابستگی به شهریه با تغییرات درآمد سرانه دانشگاه رابطه معنادار و مستقیم دارد. بررسی یافتههای به دست آمده از آزمون فرضیه در دانشگاههای منتخب نشان داد در شرایطی که آموزش عالی ایران همسو با آموزش عالی جهان در سالهای اخیر با افزایش هزینههای آموزشی و ناپایداریهای اقتصادی روبه رو بوده و بودجه عمومی دولت نیز نتوانسته است پوشش مناسبی برای هزینههای دانشگاهی باشد، دانشگاههای ایرانی در تنوع سبد درآمدی ضعف جدی دارند و به شدت به درآمدهای حاصل از شهریه وابسته هستند. این همه در شرایطی است که ناپایداریهای پیش رو و افزایش هزینههای دولت سبب شده است تا دولت دانشگاه را به سوی کسب درآمد از منابع دیگر سوق دهد.