مدل جامع مدیریت عملیات در بنادر با استفاده از هوش مصنوعی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی، دانشکده آمار ریاضی و رایانه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2026.572599.4410
چکیده

در عصر حاضر هوشمندسازی بنادر، نقشی کلیدی در افزایش بهره‌وری، پایداری و امنیت آن‌ها ایفا می‌کند. امروزه بسیاری از کشورها در تلاش‌اند با ظهور فناوری‌های نسل پنجم و پیشرفت‌های تکنولوژیک، بکارگیری الگوریتم‌ها و روش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و الهام از نمونه‌های موفق بنادر در جهان، به سمت هوشمندسازی حرکت کنند و بنادر مرکزی منطقه‌ای ایجاد کنند. از این طریق در تلاشند رشد اقتصادی خود را با توسعه بازارهای خدماتی نوین تسریع کنند و تحول دیجیتال را در صنعت دریایی و بندری ایجاد کنند. این پژوهش به بررسی ظرفیت‌های هوش مصنوعی در بهبود عملکرد بنادر ایران می‌پردازد و مدلی جهت شبیه سازی فرآیندها و عملیات در بنادر با بکارگیری هوش مصنوعی در مدیریت لجستیک، کشتی‌ها، نگهداری و مدیریت فنی زیرساخت‌های بنادر ارائه می‌دهد. با مطالعه مقالات مرتبط و بررسی بنادر هوشمند جهان، همچنین با شناسایی فرصت‌ها و چالش‌ها، این پژوهش به بررسی راهکارهای ارائه شده برای بهینه‌سازی جریان بار و ردیابی محموله‌ها، پیش‌بینی تقاضا و برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، بهینه‌سازی تخصیص اسکله‌ها، مدیریت خودکار پهلوگیری و کاهش زمان توقف کشتی‌ها، همچنین مدیریت اسناد و هماهنگی عملیات بنادر می پردازد. پیاده‌سازی راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در بنادر ایران می‌تواند بهره‌وری و پایداری را افزایش دهد و جایگاه ایران را به عنوان یک مرکز مهم حمل‌ونقل دریایی تقویت کند. این تحولات به تسهیل روابط تجاری و تقویت دیپلماسی اقتصادی ایران از طریق بهبود فرآیندهای لجستیک و کاهش هزینه‌ها کمک خواهد کرد.