اهمیت استراتژیک تنگه تیران در منازعات جنوب غرب آسیا

نویسندگان

1 ـ استادیار جغرافیای نظامی، دانشگاه امام حسین (ع)

2 - دانشجوی دکتری جغرافیای نظامی، دانشگاه امام حسین (ع)

doi
چکیده

یکی از منازعات مهم ژئوپلیتیکی جنوب غرب آسیا، منازعه بر سر تنگه تیران واقع در شمال شرق دریای سرخ می‌باشد. تنگه تیران و جزایر تیران و صنافیر در دهانه ورودی خلیج عقبه، در شمال دریای سرخ قرار دارند. این منازعه طولانی چندین کشور بطور هم زمان دارای درگیری می باشند. تنگه تیران به دلیل موقعیت استراتژیک از همان ابتدای تشکیل اسرائیل در منازعات اعراب و اسرائیل نقش اصلی را بازی کرده، و بهره­برداری کشورهای عربی از این تنگه به‌عنوان یک عامل مهم ژئوپلیتیکی برای اعمال فشار به اسرائیل از دلایل اصلی شروع بحران در دهه­های گذشته بوده است. هدف این مقاله که با روش تحقیق توصیفی_تحلیلی و با استفاده منابع کتابخانه­ای انجام پذیرفته است، تبیین اهمیت استراتژیک تنگه تیران در منازعات جنوب غرب آسیا است. سوال اصلی این پژوهش به این شکل بیان شده است که "تنگه تیران در منازعات جنوب غرب آسیا چه جایگاهی داراد؟" یافته‌ها نشان می‌دهد که اهمیت و جایگاه تنگه برای اسرائیل که در محاصره کشورهای عربی قرار دارد، بیشتر از سایر کشورهای درگیر در منازعه است. اسرائیل، در گذشته با این استدلال که حق آزادی کشتی­رانی آن توسط کشورهای همسایه نقض شده است به آغاز جنگ مبادرت کرده است. شکست کشورهای عربی در جنگ و تصرف جزایر مشرف بر تنگه به‌وسیله اسرائیل و امضای قراردادهای صلح حق آزادی کشتی­رانی را برای این رژیم به ارمغان آورده و دستیابی به اهداف ملی را امکان‌پذیر کرده است. ورود به دریای سرخ، نفوذ در شرق آفریقا و افزایش عمق استراتژیک این رژیم را از بن بست جغرافیایی رهایی بخشیده است.