تحلیل ژئوپلیتیک پیامدهای کرونا ویروس بر انسجام اجتماعی و سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/jgeoq.2025.564048.4377
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی تأثیر کرونا ویروس بر انسجام اجتماعی و سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. این مطالعه از نوع کیفی و توصیفی-تحلیلی با رویکرد کاربردی است که با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 21 خبره دانشگاهی و کارشناسی، داده‌ها را جمع‌آوری کرده و با تحلیل تم در نرم‌افزار Maxqda 11 تحلیل نموده است. جامعه آماری شامل اساتید و کارشناسان خبره بوده و نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری انجام شده است. قلمرو زمانی پژوهش سال‌ 1399 است. یافته‌ها نشان می‌دهند که کرونا ویروس با تقویت ارزش‌های اخلاقی مانند همدلی، مسئولیت متقابل و ایثارگری، به گذار از فردگرایی به جمع‌گرایی و ترمیم قانون‌گرایی کمک کرده و انسجام اجتماعی و سیاسی را تقویت نموده است. از سوی دیگر، جنبه‌های منفی مانند احتکار مواد بهداشتی و غذایی، سودجویی پزشکی و بی‌نظمی دورکاری، چالش‌هایی مانند کاهش اعتماد عمومی و تنش اجتماعی ایجاد کرده‌اند. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که با مدیریت مناسب، جنبه‌های مثبت می‌توانند به کاهش شکاف‌های اجتماعی و افزایش وحدت ملی منجر شوند. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آموزشی برای تقویت مسئولیت اجتماعی و نظارت بر بازار برای کاهش احتکار اجرا گردد تا توسعه پایدار و انسجام سیاسی محقق شود. این مطالعه بر نقش دوگانه کرونا در ایجاد فرصت‌ها و چالش‌ها برای انسجام ملی تأکید دارد.