از چمن تا میدانپارک؛ تطبیق ارزیابانه مانایی مکانها در مرکز محلات و میدانپارکهای شهر همدان
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
2 گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
doi
10.22059/jhgr.2022.344022.1008498چکیده
آن دسته از میدانهای شهر همدان که در تحقیق حاضر موردمطالعه قرار میگیرند، در حقیقت سایتهای تاریخی هستند که درنتیجه تحولات شهرسازی، امروزه درون فلکههای شهری واقعشدهاند. بااینحال هنوز کارکرد خود را بهعنوان قرارگاه اجتماعی شهروندان حفظ کردهاند. گرچه جزیره میانی این میدانها امروزه در محاصره خودروها قرارگرفته اما مردم حتی بیشازپیش به استفاده از آنها میپردازند. پژوهش حاضر با تلفیقی از روشهای کمی و کیفی به دنبال تبیین رابطه بین مراکز سبز محلات قدیمی (چمن) و میدان پارکهای معاصر بهعنوان دو گونه از مکانهای نمادین سبز در همدان است. سؤال آن است که تشابهات در علل مانایی مکانهای سبز نمادین شهر همدان (چمن- میدان پارک) و نیز علل حضور پذیری بالای آنها در عین مخاطرات ترافیکی کدام است؟ چه عواملی در هریک از ابعاد شکلی، فعالیتی و معنایی در قیاس میان چمن و میدان پارک اثرگذاری بیشتری بر مانایی مکان داشته است؟ دراینراستا با تکنیک تحلیل شکاف به کمک پرسشنامه ساختارمند، چهار میدان پارک معاصر با چهار نمونه از چمنهای قدیم همدان به لحاظ عوامل مانایی مکان مورد ارزیابی تطبیقی قرارگرفتهاند. برای سنجش کمی تردد پیاده در نمونههای مطالعه از تکنیک شمارش دروازهای (Gate Technique) و برای تحلیل دادههای پرسشنامه از آزمون T دونمونهای مستقل در نرمافزار SPSS22 استفادهشده و از نرمافزار Excell برای مرتبسازی دادهها پیش از ورود به SPSS بهره گرفتهشده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که عوامل معنایی شامل اهمیت و اعتبار و منحصربهفرد بودن، شکاف میان عوامل حضور پذیری و مانایی این دو گونه مکان نمادین سبز را کاسته و در مقابل، عوامل شکلی شامل چشمانداز بصری، عناصر طبیعی و محصوریت و استقلال و عامل فعالیتیِ ایمنی و آسایش صوتی، افزایش شکاف میان این دو گونه کانون نمادین اجتماعی را به همراه داشته است.
