فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هرچند در قلمرو شعر حافظ، پژوهش­های فراوانی انجام شده است، هنوز می‌توان از زاویه‌های مختلف به آن پرداخت و مطالب تازه‌ای در پیوند با آن ارائه کرد. در این مقاله یک بیت از غزل حافظ، یعنی: «ز دوستان تو آموخت در طریقت مهر/ سپیده­دم که هوا چاک زد شعار سیاه»، به‌منظور نشان دادن پیوند میان آن با آیین مهرپرستی موردتوجه و تحلیل قرار گرفته است. شیوه­ی رسیدن به هدف مورداشاره، ازطریق مشخص کردن ضبط دقیق واژه­های بیت و خوانش درست­تر آن، نقد نظر چند تن از حافظ­شناسان درباره­ی آن و اثبات پیوند میان واژه­های کلیدی و مهم بیت با نمادهای مطرح در آیین مهرپرستی به‌کمک نشانه­های درون‌متنی و برون‌متنی صورت گرفته است. دستاورد عمده­ی این پژوهش، تقویت نظریه­ی توجه و رویکرد حافظ به آیین میتراییسم یا مهرپرستی و روشن­تر از پیش نمودن فضای نیمه تاریک مسئله است.