امکانسنجی شکلگیری سامانه منطقهای در شورای همکاری خلیجفارس
نویسندگان
1
2
doi
چکیده
دگرگونیهای ساختاری در روابط بینالملل پس از پایان جنگ سرد، جهان را وارد مرحله انتقالی با ویژگیهای تازه کرده است. این تحول باعث شده تا همکاریهای منطقهای در نقاط گوناگون جهان اهمیت بیشتری پیدا کند؛ بهگونهای که موفقیت در سیاستهای منطقهای، نهتنها تابعی از تدبیر هر یک از کشورهای منطقه، بلکه مستلزم مشارکت کلیه کشورهای منطقه در فرایند منطقهگرایی است. منطقهگرایی نیز در بستر یک سامانه منطقهای امکانپذیر میشود. با عنایت به اینکه شورای همکاری خلیجفارس بهعنوان یکی از مهمترین طرحهای منطقهگرایی در میان سایر طرحها در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا مطرح است، در این مقاله درصدد هستیم امکان شکلگیری سامانه منطقهای شورای همکاری خلیجفارس را با ارائه یک الگوی تحلیلی در چارچوب سامانه سیاسی، سامانه اقتصادی، سامانه امنیتی و سامانه اجتماعی-فرهنگی موردسنجش قرار دهیم. فرض مهم این نوشتار آن است که شورای همکاری خلیجفارس با چالشها و محدودیتهای درونمنطقهای (متغیرهای درونسامانهای) زیادی مواجه نیست که موفقیت آن را با تردید روبهرو سازد. یافتههای پژوهش نیز با بررسی متغیرهای سیاسی، اقتصادی، امنیتی، اجتماعی- فرهنگی در چارچوب سامانه سیاسی، سامانه اقتصادی، سامانه امنیتی و سامانه اجتماعی- فرهنگی این فرض را تأیید میکند.