بازخوانی شعرِ نصرت رحمانی بر اساس سبک گوتیک
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی.دانشگاه آزاد اسلامی. ارومیه
2 گروه زبان و ادبیات فارسی.دانشگاه ازاد اسلامی. واحد ارومیه.ایران
doi
10.22099/jba.2024.48624.4460چکیده
بازخوانی شعرِ نصرت رحمانی بر اساس سبک گوتیک چکیدهگوتیسم و گوتیک، افزون بر هنر بهعنوان سبک و شیوهای در ادبیات شناخته و پذیرفته شده است. مؤلفههای این سبک عموماً در آثار داستانی نمود داشته؛ ولی تجلیات آن را در شعر برخی شاعران امروز ازجمله نصرت رحمانی میتوان یافت. در نوشتار پیش رو به روش توصیفی – تحلیلی کوشش شده تا ابعاد و کیفیت بهرهمندی ناخودآگاهانه و گاه تعمدی رحمانی از مؤلفههای گوتیسم بررسی و تحلیل شود. در این راستا اشعاری که بر اساس گوتیسم قابلارزیابی و تحلیل بوده یا اشعاری که تکوین هنجار و محتوای آنها مبتنی بر شاخصههایی است که با مؤلفههای گوتیک نسبت و قرابت دارند، انتخاب و ازمنظر گوتیسم بررسی و تحلیل شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد رحمانی روایاتی همراه با رویداد، توصیف، فضاسازی و مضمونآفرینی نامتعارف و شگفتآور در شعر خود آورده که میشود آنها را روایاتی با ماهیت گوتیک ارزیابی کرد. این روایتها که روندی ماجراجویانه و کابوسگونه دارند و بیفرجامی عشقهای جنونآمیز و تراژیک را گزارش میکنند، همچنین رویدادهایی شگفتآور، شوم و عموماً مربوط به مرگ، گور، کفن و ازایندست موارد را دربردارند، با عناوین روایتهای «گوتیک و سوررئال»، «توصیف گوتیک»، «فضاسازی گوتیک»، «گوتیک و مکان» و «گوتیک و اشیا» طبقهبندی شده است. در این روایات، تصاویر، تعبیرات و توصیفاتی بهکاررفته که دارای وجه وهمی و مالیخولیایی هستند، بدینواسطه میتوانند فضاهایی عجیب، تاریک و ترسناک را فراروی نگاه و نظر خواننده قرار دهند و موجب هراس و آزار او شوند. این مختصات میان روایات رحمانی و آثار گوتیک، گونهای نزدیکی و همسانی رقم زده و رحمانی را بهعنوان یکی از شاعرانی مطرح میکند که به مؤلفههای گوتیسم گرایش یافته است.