بازخوانی شعرِ نصرت رحمانی بر اساس سبک گوتیک

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی.دانشگاه آزاد اسلامی. ارومیه

2 گروه زبان و ادبیات فارسی.دانشگاه ازاد اسلامی. واحد ارومیه.ایران

doi
10.22099/jba.2024.48624.4460
چکیده

بازخوانی شعرِ نصرت رحمانی بر اساس سبک گوتیک چکیدهگوتیسم و گوتیک، افزون بر هنر به‌عنوان سبک و شیوه­ای در ادبیات شناخته و پذیرفته شده است. مؤلفه­های این سبک عموماً در آثار داستانی نمود داشته؛ ولی تجلیات آن را در شعر برخی شاعران امروز ازجمله نصرت رحمانی می­توان یافت. در نوشتار پیش رو به روش توصیفی – تحلیلی کوشش شده تا ابعاد و کیفیت بهره­مندی ناخودآگاهانه و گاه تعمدی رحمانی از مؤلفه­های گوتیسم بررسی و تحلیل شود. در این راستا اشعاری که بر اساس گوتیسم قابل‌ارزیابی و تحلیل بوده یا اشعاری که تکوین هنجار و محتوای آن­ها مبتنی بر شاخصه­هایی است که با مؤلفه­های گوتیک نسبت و قرابت دارند، انتخاب و ازمنظر گوتیسم بررسی و تحلیل شده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد رحمانی روایاتی همراه با رویداد، توصیف، فضاسازی و مضمون­آفرینی نامتعارف و شگفت­آور در شعر خود آورده که می­شود آن­ها را روایاتی با ماهیت گوتیک ارزیابی کرد. این روایت­ها که روندی ماجراجویانه و کابوس­گونه دارند و بی­فرجامی عشق­های جنون­آمیز و تراژیک را گزارش می­کنند، همچنین رویدادهایی شگفت­آور، شوم و عموماً مربوط به مرگ، گور، کفن و ازاین‌دست موارد را دربردارند، با عناوین روایت­های «گوتیک و سوررئال»، «توصیف گوتیک»، «فضاسازی گوتیک»، «گوتیک و مکان» و «گوتیک و اشیا» طبقه­بندی شده است. در این روایات، تصاویر، تعبیرات و توصیفاتی به‌کاررفته که دارای وجه وهمی و مالیخولیایی هستند، بدین‌واسطه می­توانند فضاهایی عجیب، تاریک و ترسناک را فراروی نگاه و نظر خواننده قرار دهند و موجب هراس و آزار او شوند. این مختصات میان روایات رحمانی و آثار گوتیک، گونه­ای نزدیکی و همسانی رقم زده و رحمانی را به‌عنوان یکی از شاعرانی مطرح می‌کند که به مؤلفه­های گوتیسم گرایش یافته است.