فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فقیهان از دیرباز ابواب فقه را به حوزه‌های گوناگونی تقسیم‌بندی کرده‌اند. جدا از جنبه‌های آموزشی و منطقی این تقسیم‌بندی درباره اقتضائات، فواید و به‌ویژه آثار روش‌شناسانه آن کمتر درنگ و تأمل شده است. این مقاله با مروری بر تاریخچه تحولات تقسیم‌بندی باب‌های فقهی فراتر از فواید و اهمیت منطقی و آموزشی آن، به اقتضائات روشی و تفاوت سبک و شیوه اجتهاد در باب‌های گوناگون فقهی با توجه به تفاوت طبع و ماهیت احکام و مسائل هر حوزه می‌پردازد. مقاله همچنین به لزوم تفاوت تفسیر متون عبادی در مقایسه با متون معاملی، نقش شناسایی قلمروی که نص بدان تعلق دارد در شناخت احکام ثابت و متغیر، امکان توجه به مقاصد شریعت در حوزه معاملات به معنای اعم، تفاوت کاربست شیوه‌های حل تعارض متون در باب‌های گوناگون، نقش مکان‌یابی نص در شناسایی گونه‌های خطاب و تمییز احکام امضایی از احکام تأسیسی پرداخته است