جریان قاعدۀ استیمان در حوزۀ مسئولیت دولت اسلامی

doi
چکیده

در این مقاله، جریان قاعدۀ استیمان در حوزۀ حقوق عمومی با هدف تبیین مبنای مسئولیت مدنی دولت نسبت به اعمال کارگزاران خود مورد بررسی قرارگرفته است. این نوشتار، به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهد که آیا قاعدۀ استیمان اختصاص به روابط حوزۀ خصوصی دارد یا در حوزۀ حقوق عمومی نیز قابل اجراست؟ مبنای مسئولیت مدنی دولت نسبت به اعمال مستخدمان خود چیست و آیا می‌توان چنین مسئولیتی را با قاعدۀ استیمان توجیه کرد؟ آیا مسئولیت دولت نسبت به اعمال کارکنان خود اصل است یا استثناء؟ نتیجۀ حاصله این بود که امام معصوم(ع)، فقیه جامع شرایط و کارگزاران دارای شرایط لازم، امین محسوب می‌شوند و از این رو، ضامن خساراتی نخواهند بود که حین انجام وظیفه بدون تعدی و تفریط به دیگران وارد می‌آورند. بلکه مسئولیت جبران آن با دولت است. همچنین، در مقام اثبات، امین تکلیفی جز ادای سوگند ندارد