بررسی عوامل تاثیرگذار در نامگذاری مجموعه شعرهای دهه سی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم

2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم

doi
10.22099/jba.2024.48338.4449
چکیده

عنوان یک مجموعه شعر در اولین نگاه، پلی‌ست بین شاعر و خواننده که می‌تواند قسمت مهمی از تفکر خویش را قبل از شروع خوانش کتاب با خواننده در میان بگذارد. عنوان‌گذاری بر مجموعه‌ها در سده‌ی اخیر رواج یافته و در نقد ادبی دارای جایگاه ویژه‌ و درخورتوجهی شده است، چنان‌که نام مجموعه‌های یک دوره را می‌توان زبان ادبی غالب آن روزگار به حساب آورد. تحقیق پیش رو در روشی توصیفی، تحقیقی و تطبیقی و با مراجعه به دفترهای شعر دهه‌ی سی و نقدهای منتقدان درباره‌ی عنوان 95 دفتر شعر انجام شده است. دهه‌ی سی در ادبیات معاصر، هم به‌سبب وقایع سیاسی و تاریخی آن و هم به‌لحاظ فرهنگی و اجتماعی و حضور شاعران بزرگ با سلیقه‌های شعری متفاوت و حوزه‌ی اندیشه‌ی وسیع، اهمیت زیادی دارد. بررسی عنوان‌های دفترهای شعر این دوران به‌عنوان چکیده‌ی هر دفتر از هر شاعری، نکات برجسته‌ای را مشخص کرد. در دهه‌ی سی حجم کتاب‌های شعر منتشرشده نسبت به دهه‌های قبل فزونی چشمگیری یافته و شاعر برای نزدیک شدن به جامعه، زبان ملموس­تری برای نامیدن کتاب‌هایش برگزیده است. همچنین مکتب‌های ادبی و وقایع سیاسی و تحولات شخصی در نام‌گذاری دفترهای شعر بسیار مؤثر بوده و عنوان‌ دفترهای شعر، شخصیت، مسائل فرهنگی و باورها را به نمایش گذاشته‌اند که این مسئله در شعر مدرن آن روزگار هم ریشه دارد.