پیامدهای حملة نظامی به ایران بر بازار جهانی انرژی

نویسندگان

1 ـ دانشیار علوم سیاسی، دانشگاه تهران

doi
چکیده

امنیت سیاسی و راهبردی جمهوری اسلامی ایران تابعی از چندین مؤلفة اقتصادی و ژئوپلیتیکی می‌باشد. مناطق ژئوپلیتیکی همانند شکل‌بندی‌های جغرافیایی که ایران در آن قرار دارد، تحت تأثیر نشانه‌هایی از معادلة قدرت و امنیت قرار می‌گیرند. سرنوشت کشورهای حوزة خلیج‌فارس و ثبات راهبردی در منطقه با موضوعی به‌نام قیمت جهانی نفت پیوند یافته است. در این منطقة جغرافیایی، هر کشوری که در روند قدرت راهبردی قرار گیرد، با چالش‌های امنیتی روبه‌رو می‌شود. کشورهای حوزة خلیج‌فارس با قدرت‌یابی ایران مخالف بوده و چنین فرایندی را به‌عنوان تهدیدی برای خود تلقی می‌کنند. ایالات متحده آمریکا نیز تلاش دارد تا موقعیت هژمونیک خود را در خلیج‌فارس تثبیت نماید. مقامات آمریکایی بر این اعتقادند که اگر جمهوری اسلامی ایران به قابلیت هسته‌ای دست پیدا کند، در آن شرایط موازنة منطقه‌ای را تغییر خواهد داد. آمریکا و کشورهای محافظه‌کار خلیج‌فارس با شکل‌گیری حکومت انقلابی و ایدئولوژیک ایران به‌عنوان قدرت منطقه‌ای مخالفت دارند. آنان با شیوه‌های مختلفی درصددند تا از قدرت‌یابی ایران جلوگیری نمایند. به همین دلیل است که گزینة حملة نظامی به ایران مورد توجه قرار گرفته است. هزینة قیمت انرژی تحت تأثیر ثبات و امنیت در خلیج‌فارس قرار دارد. ایالات متحده آمریکا با افزایش شدید قیمت انرژی مخالفت داشته و آن را عامل رکود اقتصاد جهانی می‌داند. در این مقاله تلاش می‌شود تا موضوع مربوط به امکان‌پذیری حملة نظامی آمریکا به ایران براساس آثار و پیامدهای آن بر قیمت انرژی در خلیج‌فارس مورد بررسی قرار گیرد. آمریکا بر این اعتقاد است که سیاست منطقه‌ای و راهبردی ایران در جهت تغییر معادلة قدرت در خاورمیانه است. به همین دلیل با سیاست‌های راهبردی جمهوری اسلامی مخالفت داشته و آن را به‌عنوان نمادی از تهدید می‌داند. سؤال اصلی این مقاله مربوط به امکان‌پذیری حملة نظامی به ایران است. فرضیة مقاله بر این موضوع تأکید دارد که اگر ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند، ضرورت‌های معادلة هزینه ـ فایده ایجاب می‌کند که، حملة نظامی به جمهوری اسلامی انجام نگیرد.