جهانی شدن و شهرهای اسلامی منطقه خاورمیانه
نویسندگان
1 ـ دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه خوارزمی
2 ـ دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه خوارزمی
3 ـ دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه خوارزمی
doi
چکیده
شهرها در طول تاریخ خود از دولت شهرهای یونان باستان تا شهرهای اسلامی و شهرهای قرون وسطی با یکدیگر در ارتباط و همواره منشأ اصلی تحولات جوامع بشری بودهاند. نمونه بازر ارتباطات و تحولات را در شهرهای اسلامی از جمله مکه، بغداد، بصره، اصفهان، قرطبه و قاهره در طول سدههای هشتم تا دهم بعد از میلاد که در فرایندهایی مهم و اغلب جهانی، درگیر بودهاند میتوان مشاهده کرد. منطقه خاورمیانه پس از یک دوره طولانی افول و فترت امروزه عرصه در حال ظهور جهانی شدن است و شهرهای آن بهشدت در حال ورود به عرصه جهانی شدن و بهطور فزایندهای در حال اتصال به شبکه شهرهای جهانی میباشند. آنچه در این تحقیق بهعنوان هدف دنبال میشود، تبیین دامنه جهانی شدن کلانشهرهای منطقه خاورمیانه و جایگاه این شهرها در شبکه شهرهای جهانی است. این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و یافتههای آن نشان میدهد هرچند که شهرهای اسلامی برای دوره طولانی بهعنوان بازیگران اصلی در سطح جهانی مطرح بودهاند، اما ه عدم توجه به شکلگیری نهادهای مدنی، استعمار و رانتیر بودن اغلب دولتهای منطقه، طی یک دوره بسیار طولانی نتوانستهاند در فرآیند جهانی شدن نقش چشمگیری داشته باشند، اما امروزه برخی از این شهرها به مدد موقعیت جغرافیایی و با برخورد صمیمانهای که با سرمایه و اقتصاد جهانی داشتهاند، توانستهاند در شبکه شهرهای جهانی جایگاه مناسبی داشته باشند.