فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تشکیل فرقه  دموکرات آذربایجان به‌طور سنتی توسط محققین غربی و ایرانی چیزی جز یک جنبش دست نشانده اتحاد جماهیر شوروی نبوده است. این رویکرد تحقیقاتی به نقش اتحاد جماهیر شوروی اهمیت خاصی در تشکیل فرقه دموکرات در آذربایجان قائل شده است. حضور یک رژیم کمونیستی در همسایگی آذربایجان ایران می‌توانست عاملی قدرتمند در حمایت از حزبی با عقاید سوسیالیستی تلقی شود زیرا فرقه دموکرات نمی‌توانست بدون پشتیبانی و راهنمایی اتحاد جماهیر شوروی تشکیل شود. این پاسخ طبعاً منطقی به‌نظر می‌رسد و دقیقاً قابل توجیه بوده، اما باید در نظر داشته باشیم که مسئله آذربایجان یک مسئله پیچیده با انگیزه‌ها و تنش‌های بسیار زیاد بوده است.