فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تجزیه زیستی مواد آلی در چرخه عناصر، بسیار با اهمیت است؛ اما در مورد آثار موزه‌ای و آرشیوی، این تجزیه که به آن فرسودگی زیستی گفته می‌شود، موجب از دست رفتن اطلاعات با ارزشی می‌شود، که محققین به دنبال کاهش این آسیب‌ها هستند. هدف از این پژوهش بررسی آسیب‌شناسی باکتریایی برخی نسخ نفیس خطی نگهداری شده در مرکز اسناد آستان قدس رضوی مشهد بود. در این مطالعه با استفاده از روش‌های کلاسیک و مولکولی، آلودگی‌های باکتریایی پنج اثر نفیس بررسی گردید. نمونه برداری با استفاده از سه روش سوآب مستقیم، سوآب مرطوب شده در سرم فیزیولوژی و غشاء نیتروسلولز انجام شد. آلودگی باکتریایی هوای مخزن با استفاده از روش پلیت باز انجام گردید. در مجموع 72 سویه باکتریایی جداسازی شد که از میان آن‌ها 28 سویه با روش مولکولی شناسایی شدند که غالب آنها مربوط به شاخه Firmicutes بودند. باکتری Bacillus atrophaeus با 6/38% فراوانی، دارای بالاترین پراکندگی بود. گونه‌های باکتریاییStaphylococcus hominis و B. altitudinis تنها در نمونه‌های مربوط به هوا جداسازی شدند. جامعه میکروبی کتب و هوا 53% شباهت نشان دادند، که نشان دهنده منبع احتمالی آلودگی میکروبی با منشا هوا می‌باشد. حضور باکتری‌های مشابه (5/23%) در هوای اتاق بافری و هوای مخزن تأیید‌کننده این مسئله بود. نتایج حاصل از این پژوهش، حضور باکتری‌ها را در بسترهای کاغذی و چرمی کتب مطالعه شده به خوبی نشان می‌دهد و از طرفی شناخت آلاینده‌های باکتریایی هوا، کمک به بهبود روش‌های تهویه‌ مخازن و کتابخانه‌ها می‌نماید. شناخت این عوامل به انتخاب روش‌های کارآمد حفاظت و مرمت آثار مکتوب کمک شایانی خواهد نمود.