فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قومیت یکی از مباحث اساسی و کلیدی در جغرافیای سیاسی محسوب می‌شود که مهمترین ابزار جهت نشان دادن پراکنش فضایی آن، نقشه است. در این بین محققان و مراکز مطالعاتی زیادی در داخل و خارج کشور به ترسیم نقشه‌هایی از موقعیت فضایی قومیت‌های ایران پرداخته‌اند. هدف از این تحقیق که بر اساس روش توصیفی- تحلیلی نگارش یافته است، بررسی انتقادی نقشه‌های قومیت در ایران است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد این نقشه‌ها، به‌دلیل عدم توجه به سرشماری‌های صورت گرفته کشور به بحث قومیت‌ها و در نتیجه نبود آمارهای دقیق قومیتی نتوانسته‌اند توزیع فضایی قومیت را در ایران به‌خوبی نشان دهند چرا که اکثر ترسیم‌کنندگان (بویژه ترسیم‌کنندگان داخلی)، کشور را از این لحاظ به‌صورت مرکز و پیرامون نشان داده‌اند. مرکزی که قسمت اعظم فضای نقشه‌ها را شامل گشته و بازو‌ها و زبانه‌های آن به حاشیه کشور کشیده شده است. ترسیم نادرست پراکنش فضایی اقوام، به تصویر نکشیدن تنوع واقعی قومیت‌ها و گسترده‌تر نشان دادن بیش از حد موقعیت و فضای بعضی از اقوام نسبت به سایر قومیت‌ها از جمله مهمترین نقایص این نقشه-هاست. این نحوه کارتوگرافی قومیتی خود عاملی است که موجب حساسیت‌های زیادی برای اقوام کشور می‌شود و به امنیتی شدن مسئله اقوام می‌انجامد. در حالی‌که نقشه به‌عنوان یک ابزار مهم برای نماد نگاری ملی، خود می‌تواند در تبدیل کردن تهدیدات مسئله اقوام به فرصت، نقش بسیار مهمی را ایفاء کند.