فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فروپاشی شوروی که قلمرو وسیعی را شکل داده بود، تغییرات مهمی در نقشه ژئوپلیتیک جهان ایجاد کرد که از جمله آن شکل‌گیری منطقه آسیای مرکزی بود که قبل از آن در حوزه داخلی شوروی قرار داشت و توجهی به آن نمی‌شد. این منطقه حساس که خود در منطقه وسیعتر و ژئواستراتژیک اوراسیا قرار دارد، برای ایران نیز جایگاهی بالا از لحاظ؛ ژئواکونومیک، ژئوکالچر و ژئواستراتژیک دارد و پیوند ایران با این منطقه از طریق ترکمنستان که یکی از کشورهای ایـن منطقه است صورت می‌گیرد و می‌تواند به‌عنوان یک بازیگر مهم در منطقه حضور داشته باشد و حضور بازیگران فرامنطقه‌ای و عدم ثبات در این منطقه می‌تواند بر امنیت و منافع ایران نیز تأثیر بگذارد. امـا نکته‌ای که توجـه بسیاری را به این منـطقه جـلب کرده است این مسئله می‌باشد که چرا بعد از گذشت بیش از بیست سال از استقلال این کشورها، آنها هنوز نتوانسته‌اند به یک همگرایی مؤثر و موفق دست یابند و نشانه‌ای هم از آن برای آینده‌ای نزدیک یافت نمی‌شود. به‌نظر می‌رسد مهمترین این دلایل را باید در دو دسته از موانع داخلی یا منطقه‌ای و خارجی یا فرامنطقه‌ای جستجو کرد. عواملی که در کنار یکدیگر مانع آن شده‌اند که پنج کشور این منطقه حساس که از ذخایر بالای انرژی نیز برخوردار می‌باشند، بتوانند با یکدیگر همکاری مؤثری داشته باشند. این عوامل شامل؛ ماهیت همبستگی کشورها(سیاسی، اجتماعی و اقتصادی)، ماهیت ارتباطات کشورها، سطح قدرت آنها، ساختار روابط کشورها و بازیگران فرامنطقه‌ای حاضر در میدان شطرنج بازی منطقه می‌شود. مجموعه این عوامل سبب شده که کشورهای منطقه نتوانند به یک همگرایی مناسب و کارآمد برسند که فقدان این امر موجب کاهش توان آنها در چانه‌زنی‌های سیاسی، ناتوانی‌های اقتصادی و ... شده است.