مهار سمیت روتنون در مدل سلولی بیماری پارکینسون با عصاره متانولی زیتون‌های ایرانی

نویسندگان

1 دانمارک، آرهوس، دانشگاه آرهوس، مرکز بین رشته‌ای علوم نانو (iNANO)

2 مرکز بین رشته‌ای علوم نانو (iNANO)، دانشگاه آرهوس، آرهوس، دانمارک

3 پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک

4 پژوهشکده زیست‌فناوری صنعت و محیط زیست، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، تهران، ایران

5 پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، تهران، ایران

6 پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، تهران، ایران

doi
چکیده

بیماری‌های تحلیل سیستم عصبی از جمله بیماری پارکینسون (PD) بیماری‌های درمان ناپذیر و به شدت رو به رشد در جوامع بشری هستند. در PD با از بین رفتن سلول‌های نورونی به ویژه در جسم سیاه مغز، بیمار با عوارض حرکتی و ادراکی غیر قابل برگشتی روبرو می‌شود. آسیب و مرگ نورونی همراه با تجمعات پروتئین آلفاسینوکلئین است. برخی سموم نیز با ایجاد شرایط استرس‌زا بر روی سلول‌های عصبی می‌توانند باعث ایجاد PD شوند. روتنون به عنوان سم عصبی باعث نابودی سلول‌های عصبی شده، منجر به PD می‌گردد. در این مطالعه به تاثیر عصاره‌های متانولی میوه سه رقم زیتونِ ایرانی شامل روغنی، زرد و مجنون بر روی سلول‌های مهندسی شده مدل PD با بیش بیان آلفا‌سینوکلئین پرداخته شد. این سلول‌ها به شدت به تیمار با روتنون واکنش نشان دادند. علاوه بر ایجاد سمیت، طول رشته‌های نوریت نیز در تیمار با روتنون کاهش یافت. عصاره‌ها به صورت معنی‌داری سلول‌ها را در مقابل سمیت ناشی از روتنون حفظ کرده و میزان ROS درون سلولی نیز به طور معنی‌داری کاهش یافت. پاکسازی رادیکالهای فعال نشان داد که این عصاره‌ها می‌توانند از طریق این مکانیزم نقش محافظتی برای سلول‌های نورونی داشته باشند، اما با توجه به رفتار متفاوت عصاره‌ها در محیط برون سلولی به نظر می‌رسد مکانیسم های پیچیده‌تری در نقش محافظتی آن‌ها در نورون‌ها دخیل باشند. این مطالعه نشان داد رقم‌های اصیل ایرانی روغنی و زرد می‌توانند به صورت معنی‌داری موجب زنده مانی سلول‌های حساس نورونی حتی در حضور روتنون شوند؛ باتوجه به بومی بودن رقم‌های زیتون ، این نتایج میتوانند بسیار ارزشمند باشند.