تبیین عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش دانشگاهی

نویسندگان

1 استاد داشگاه تربیت معلم تهران

2 استادیار دانشگاه بوعلی سینا همدان

doi
چکیده

در اغلب کشورهای دنیا فعالیت‌های دانشگاهی در قالب سه مأموریت: آموزش، پژوهش و خدمات دنبال می‌شود. ارزشیابی کیفیت فعالیت‌های دانشگاهی، بدون شناخت عوامل اساسی مؤثر بر آن، منتج به نتایج نادرستی شده و نه‌فقط به ارتقاء کیفیت فرایند آموزش کمکی نخواهد کرد، بلکه موجب اتخاذ تصمیمات نادرست توسط مدیران و بی‌اعتمادی و بیزاری ، ارزشیابی شوندگان از فرایند ارزشیابی خواهد شد . تبیین عوامل اساسی مؤثر بر کیفیت آموزش دانشگاهی ، در سه بعد مدرس، دانشجو و محیط آموزش، هدف کلی این پژوهش را تشکیل می‌دهد . جامعه آماری مطالعه را اعضای هیئت‌علمی رشته‌های علوم تربیتی دانشگاه‌های دولتی که در سال ۱۳۸۴ دارای دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی مستقل و یا گروه علوم تربیتی بوده‌اند، تشکیل می‌دهد . با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای ، ۱۰۳ عضو هیئت‌علمی، در چهار دانشگاه انتخاب‌شده است . روش پژوهش ، توصیفی از نوع زمینه‌یابی است . ابزار جمع‌آوری اطلاعات را دو نوع پرسشنامه محقق ساخته، شامل پرسشنامه  شناسایی عوامل اساسی مؤثر بر کیفیت آموزش بر مبنای روش دلفی و پرسشنامه اعتبار یابی عوامل پیشنهادی تشکیل می‌دهد . روایی ابزارها با استفاده از روایی محتوایی و پایایی آن‌ها با استفاده از آلفای کرون باخ محاسبه شده است. از شاخص های آمار توصیفی برای تلخیص و آزمون T تک گروهی  برای تحلیل داده‌ها استفاده‌شده است . نتایج پژوهش ، حاکی از آن است که از بین ۱۲ مؤلفه و ۱۰۷ عامل بررسی‌شده ، ۱۱ مؤلفه و ۶۸ عامل با کسب میانگین ۴ و بالاتر (از حداکثر ۵) و انحراف معیار کمتر از ۱ ، به عنوان عوامل اساسی مؤثر در کیفیت آموزش شناخته‌شده‌اند و بر مبنای یافته‌های پژوهش، پیشنهادهای لازم به‌منظور ارتقاء فرایند ارزشیابی کیفیت آموزش دانشگاهی ارائه شد .