شناسایی ترکیبات فیتوشیمیایی و اثرات ضدقارچی اسانس سه جمعیت‌ گلپر(Heracleum persicum) از شمال و شمال غرب ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته‌ی کارشناسی ارشد، گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

2 دانشیار دانشگاه ارومیه

3 دانشیار گروه گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

doi
چکیده

گیاه دارویی گلپر با نام علمی Heracleum persicum Desf. Ex Fischer متعلق به تیره چتریان می‌باشد که به طور گسترده در طب سنتی به عنوان ادویه و طعم‌دهنده‌ غذا، تهیه ترشی و به عنوان ضدکرم، ضدنفخ، اشتها آور و مدر استفاده می‌شود. مطالعه حاضر به منظور بررسی ترکیبات فیتوشیمیایی و اثرات ضدقارچی اسانس سه جمعیت‌ گلپر در شمال و شمال غرب ایران انجام گرفت. در این تحقیق پس از جمع‌آوری بذرهای گیاه گلپر از سه منطقه‌ آینالو، مارمیشو و مشکین‌شهر، اسانس به روش تقطیر با آب توسط دستگاه کلونجر استخراج شد و شناسایی ترکیبات اسانس با استفاده از دستگاه GC-MS صورت گرفت. اثرات ضدقارچی اسانس‌ نیز با تعیین درصد بازدارندگی (MGI) اسانس بر رشد میسلیومی قارچ به روش مسموم کردن محیط کشت با اسانس بررسی گردید. در اسانس جمعیت‌های مورد بررسی 40 ترکیب شناسایی شد که ترکیبات عمده‌ اسانس شامل هگزیل بوتیرات (77/38 تا 27/43 درصد)، ان-اکتیل استات (92/13 تا 09/28 درصد)، هگزیل متیل بوتیرات (95/3 تا 01/8 درصد) و ان-هگزیل هگزانات (14/5 تا 97/6 درصد) بودند. نتایج حاصل از اثر اسانس بر رشد قارچ‌ها نشان داد که اسانس گیاه گلپر دارای اثر بازدارندگی بر علیه رشد میسلیومی قارچ‌های Penicillum expansum، Aspergillus niger و Botrytis cinerea بود و در غلظت‌های 200 و 300 پی‌پی‌ام مانع رشد میسلیومی قارچ B. cinereaشد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که اسانس جمعیت‌های گیاه گلپر با داشتن درصد بالای ترکیبات ترپنوییدی اکسیژنه اثر بازدارندگی بر رشد میسلیومی قارچ‌های مورد مطالعه دارد.