فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر شکل در غشاهای بیولوژیک، برای بسیاری از عمل‌کردهای سلولی مثل انتقال در دستگاه گلژی و شبکه‌ی اندوپلاسم و شکل‌دهی اندامک‌ها حیاتی است. بررسی رفتار دینامیکی غشاهای دولایه‌ی لیپید می‌تواند اطلاعات ارزش‌مندی را درباره‌ی کارکرد سلول‌ها در اختیار محققان قرار دهد. یکی از تغییر شکل‌های مهم در غشا، ایجاد ساختارهای لوله‌ای شکل می‌باشد که کاربرد بسیار مهمی دارد. بنابراین، فرآیند کشیدن لوله‌ی غشایی یا تدر از یک غشا، مورد توجه محققان قرار گرفته‌است. این فرآیند، هم در داخل بدن و هم در آزمایشگاه انجام می‌شود و از آن برای سنجش برخی از خواص مکانیکی غشا نیز استفاده می‌شود. در این مقاله، به بررسی رفتار دینامیکی غشای دولایه‌ی لیپید در فرآیند کشیدن تدر با سرعت ثابت از آن، می‌پردازیم. برای این منظور، از یک مدل ریاضی استفاده کرده که در آن، خواص الاستیک و سیال بودن غشا در نظر گرفته‌شده‌است. در این مدل، برای غشای دولایه، انرژی الاستیک ناشی از خمش و کشش غشا و توابع اتلاف ناشی از سیال بودن تک‌لایه‌ها و لغزش آن‌ها بر روی یک‌دیگر، تعریف شده‌است. چگونگی تغییر شکل غشا از لحظه‌ی اولیه تا لحظه‌ی تشکیل تدر بررسی می‌شود. نیروی کشش دینامیکی تدر بر حسب طول آن محاسبه و اختلاف آن با مقدار استاتیکی محاسبه می‌شود. اثر کشش سطحی و سرعت کشش بر نیروی کشش دینامیکی مطالعه می‌گردد. نشان داده‌می‌شود که این دو پارامتر اثر قابل توجهی بر رفتار دینامیکی غشا و نیروی کشش دینامیکی دارند. مقدار بیشینه‌ی نیروی کشش و رسیدن آن به حالت دائم، با کشش سطحی تغییر می‌کند.