بازبینیِ طرح سپر دفاع موشکی و افق آن در روابط روسیه – امریکا
نویسندگان
1
2
doi
چکیده
طرح سپر دفاع موشکی امریکا، یکی از راهبردیترین مباحث در حوزه امنیت بینالمللی است. تحولات مربوط به آن و کشیده شدن دامنه این طرح به مرزهای غربی روسیه پس از سال 2007، بیش از پیش بر مناسبات مسکو - واشنگتن سایه انداخته است. بر این اساس، مقاله حاضر در پی پاسخ به چند پرسش کلیدی است؛ نخست اینکه محرکها و دلایل استقرار این سامانه در شرق اروپا چیست؛ چه تحولاتی را ظرف یک دهه اخیر پشت سر گذاشته؛ دیدگاهها و رفتارهای امریکا و روسیه در این خصوص چگونه قابل ارزیابی است؛ و در نهایت، تلاشها و تحرکهای متقابل دو کشور در این چارچوب ناظر به چه سیاستها و اقداماتی در شرایط فعلی و آتی است؟ در پاسخی کلی نیز اشاره میشود که حساسیت نسبت به این موضوع در پرتو نگاه کلان به بحران مزبور، از زاویه مسائل و نگرانیهای استراتژیک و مناسبات امنیت بینالملل قابل تحلیل است. با عنایت به این فرض که استقرار سامانه دفاع موشکی در اروپا، در راستای کاهش قابلیت استراتژیک روسیه و کنترل و محدود کردن قدرت مانور این کشور پیگیری میشود، مجموعه اقدامات و رقابتهای امریکا و روسیه در منطقۀ ژئواستراتژیک شرق و مرکز اروپا در فضای جدیدی قرار گرفته است که بر اساس فعالسازی الگوهای معطوف به موازنۀ قدرت و انگاره دفع تهدید از هر طرف پیگیری میشود. بنابراین نظر به انگیزههای تازه همچون بحران اوکراین و تشدید اختلافات دو کشور، این مقاله بر آن است تا ضمن تأمل تاریخی در موضوع و تشریح و تبیین ابعاد این طرح، و همچنین بررسی اقدامات تقابلی و توانمندیهای موشکی و دفاعی روسیه، با رویکرد و روشی توصیفی – تحلیلی، عوامل و دلایل نگرانی میان دو کشور و افق آن را نیز مورد واکاوی و کنکاش قرار دهد.
