سیاست‌گذاری حکمر‌انی و مدیریت پایدار منابع سرزمین در حوضه آبریز ارومیه

doi
چکیده

کویرزایی ارومیه، سرنوشت بشر را تحت‌تأثیر پیامدهای بی‌شماری قرار خواهد داد. شناسایی عوامل تخریب سرزمین و درک روند نابودی منابع سرزمین نیازمند بررسی عوامل اقتصادی- اجتماعی و شیوه مدیریت مسبب تخریب است. هدف این پژوهش، شناسایی ریشه‌های تخریب سرزمین و همچنین سیاست‌گذاری به منظور حکمرانی خوب و مدیریت پایدار در استفاده از منابع سرزمین حوضه آبریز ارومیه می‌باشد. روش مورد استفاده، تشریح و تحلیل داده‌ها و اطلاعات موجود و مراحل پژوهش در قالب ارزیابی راهبردی محیط‌زیست بوده است. همچنین با تلفیق مدل "نیروی محرکه- فشار، وضعیت- اثر و پاسخ" با قالب مذکور، دلایل و نتایج تخریب منابع سرزمین شناسایی و سپس سیاست‌گذاری در سلسله‌مراتب مقیاس‌ها (حوضه آبریز ارومیه، زیرحوضه‌ها و حریم اکولوژیکی) انجام گردید. به علاوه اولویت‌بندی زیرحوضه‌ها برای خط‌مشی‌های مربوط با توجه به متغیرهای اکولوژیکی و اجتماعی، صورت پذیرفت. براساس این پژوهش بحران دریاچه ارومیه در زمانی کوتاه قابل جبران نیست. موانع و راهکارهای مدیریت پایدار و تصمیم‌گیری صحیح برای استفاده از منابع سرزمین را باید در تغییر و اصلاح نگرش‌ها، رویکردها و به تبع آن فعالیت‌ها و رفتارهای انسان طی دهه‌های اخیر جستجو نماییم