فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقد تصحیح دیوان رفیع‌الدّین لنبانی اصفهانی و تصحیح دگرباره‌ی بعضی از ابیات آن لیلا شوقی* چکیده رفیع‌الدّین عبدالعزیز لنبانی اصفهانی از گویندگان اواخر سده‌ی ششم و اوایل سده‌ی هفتم است که اشعاری به زبان فارسی و عربی دارد. بیشتر اشعار او در قالب قصاید مدحی است؛ امّا در غزل، رباعی، ترکیب‌بند و قطعه نیز طبع‌آزمایی‌هایی کرده ‌است. نخستین‌بار تقی بینش در سال 1369 و چند سال بعد، محمّد هویدا در سال 1373 دیوان رفیع را تصحیح و عرضه کرد‌ه‌اند. این مقاله به ارزیابی و نقد دو تصحیح موجود در سه بخش نسخه‌ها، شیوه‌ی تصحیح و گزارش نسخه‌بدل‌ها و همچنین ارائه‌ی انواع کاستی‌های آن‌ها پرداخته ‌است. مهمّ‌ترین این کاستی‌ها عبارت‌اند از: ضعف در تألیف مقدّمه، نداشتن تعلیقات و فهرست‌های لازم، افتادگی‌ها، مشخّص‌ نکردن درست یا نادرست بودن انتساب اشعار، درهم‌آمیختگی قالب‌های شعری و مشخّص نبودن ممدوح قصاید. در ادامه نیز نویسنده با تهیّه‌ی شش نسخه‌ی خطّی شناخته‌شده، بعضی ابیات را که در هر دو چاپ نادرست است، با ارائه‌ی توضیحات لازم، بار دیگر تصحیح و از این رهگذر بر ضرورت تصحیح مجدّد دیوان رفیع به‌منظور دستیابی به متنی منقّح تأکید کرده‌ است.  * دکتری زبان و ادبیات فارسی leilashoghi@ymail.comتاریخ دریافت مقاله: 11/4/1401                   تاریخ پذیرش مقاله: 4/8/1401