بیع از روی نمونه در فقه و حقوق ایران و کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/ejs.2025.473307.1918
چکیده

زمینه و هدف: بیع از روی نمونه ازجمله انواع بیع است که چندان مورد بحث و بررسی قرار نگرفته است. هدف مقاله حاضر بررسی بیع از روی نمونه در فقه و حقوق ایران و کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا است.   مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.   ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.   یافته‌ها: بیع از روی نمونه از منظر فقه مشروعیت دارد. مطابقت مبیع با نمونه، داشتن فرصت کافی جهت بازرسی کالا، عاری بودن از عیوب پنهانی از مهم‌ترین شروط ضمنی بیع از روی نمونه می‌باشد. میزان مطابقت در بیع از روی نمونه باید صددرصد باشد. در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا دو معیار متناسب بودن مبیع با ویژگی‌های معمول و مورد انتظار و تناسب کالا جهت استفاده با اهداف خاص به‌عنوان معیارها و راهکارهای تطابق مبیع با نمونه باشد.   نتیجه: نتیجه اینکه مواد قانون مدنی به هیچ‌وجه پاسخ گوی تمام مسائل و ابهامات پیش‌آمده در بیع از روی نمونه نمی‌باشند. منابع فقهی نیز تنها به‌حکم این نوع بیع، و شرایط مبیع اشاره‌کرده‌اند. اگرچه می‌توان در حیطه حقوق داخلی با اتکا به عرف و رویه قضایی تا حدی این خلأ را پر کرد؛ اما در حیطه تجارت بین‌الملل نیازمند مقررات متحدالشکل هستیم. پیوستن به کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا می‌تواند یکی از راه‌حل‌های پیشنهادی باشد.