طراحی چارچوب همکاری استراتژیک بین المللی میان عراق و کشورهای منطقه خاورمیانه در کنترل مواد مخدر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشکده بین الملل، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه جرمشناسی، دانشگاه علوم انتظامی ایران، تهران، ایران
3 دانش آموخته دکتری آینده پژوهی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران
4 استاد تمام دانشگاه علوم انتظامی امین
doi
10.22034/jgeoq.2025.564981.4382چکیده
شیوع مواد مخدر و روانگردان در خاورمیانه، بهویژه در عراق و کشورهای همجوار، تهدیدی چندبعدی برای سلامت جامعه، ثبات سیاسی و امنیت منطقهای محسوب میشود. عراق به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی حساس و هممرزی با کشورهای تولیدکننده و مسیرهای ترانزیت، نقش محوری در شبکه قاچاق منطقهای دارد. این مطالعه با هدف بررسی امکانسنجی و ارائه چارچوب همکاری استراتژیک میان عراق و کشورهای همجوار، مؤلفههای کلیدی همکاری منطقهای را شناسایی و در سه محور فنی، مالی و محیطی–سازمانی دستهبندی میکند. یافتهها نشان میدهد که همکاری منطقهای یک سازه چندبُعدی است؛ بعد محیطی–سازمانی شامل حاکمیت، قوانین، اعتماد و شرایط امنیتی نقش تعیینکننده دارد، در حالی که ابعاد فنی و مالی با تمرکز بر زیرساختها، فناوریهای نظارتی و تأمین منابع پایدار، نقش تقویتکننده و تسهیلکننده ایفا میکنند. مدل مفهومی ارائهشده نشان میدهد که تعامل همزمان این سه بعد، اثرگذاری همکاریهای منطقهای را بهینه میکند و میتواند راهنمای عملی برای ارتقای هماهنگی مرزی، کاهش شیوع مواد مخدر و تقویت انسجام امنیتی و توسعه پایدار در منطقه باشد.
