فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

همه گیری کرونا اگر چه جهان را به گونه‌ای تحت تاثیر قرار داد که از زمان آنفولانزای اسپانیایی در ابتدای قرن بیستم دیده نشده بود اما در ایران به دلیل مسائله پیچیده سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و . . . و همچنین کارزارهای متعدد اخبار جعلی که ارتباطات بحران سلامت را در طول این همه‌گیری هدف قرار می‌دادند وضعیت پیچیده تری ایجاد کرد. این پژوهش از روش ترکیبی توصیفی-پیمایشی برای بررسی گسترش اخبار جعلی درباره ویروس کرونا در ایران استفاده کرده است. در فاز نخست، داده‌کاوی گسترده‌ای روی ۲۱ میلیون توییت منتشرشده بین آذر ۱۳۹۸ تا مهر ۱۴۰۰ انجام شد. در این مرحله ۸۹ روز دارای ترند توییتری مرتبط با کرونا شناسایی شد. سپس ۶ کانال تلگرامی پرمخاطب که محتوای توییتر را بازنشر می‌کردند، تحلیل شدند تا روند گسترش اخبار جعلی بررسی شود. یافته‌ها نشان دادند که بیش از ۵۰٪ از توییت‌های فارسی در بازه بهمن ۹۸ تا خرداد ۹۹ (هم‌زمان با موج اولیه شیوع کرونا در ایران) منتشر شدند. تحلیل‌ها نشان دادند که کارزار‌های جعلی اخبار عمدتاً در جهت بی‌اعتماد کردن مردم به دولت و نهادهای بهداشتی، و دستکاری افکار عمومی درباره واکسیناسیون اجرا شده‌اند. همچنین، مشخص شد که چهار جریان عمده درباره واکسن در توییتر فارسی فعال بودند: حمایت از خرید واکسن خارجی، حمایت از تولید واکسن داخلی، مخالفت با واکسن‌های خارجی، و درخواست واکسن رایگان.