فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کنش­ گفتاری یا کارگفت از نظریات زبان­شناسی و فلسفی کاربردشناسی زبان به شمار می­ آید. در این نظریه­، کاربرد افعال در ساختار گفت‌وگویی با توجه به موقعیت کلام و ارتباط ­های اجتماعی بررسی و واکاوی می‌شود. روایت منطق­ الطیر نیز با توجه به اینکه متن داستانی شاخصی در زمینه­ ی گفتمان روایی است، بر پایه­ی گفت‌وگوها پیش رفته و روایت آن در پیوند با ساختار معنایی افعال و جملات گفت‌وگویی، با کنش ‌گفتاری تلاقی می­یابد و در ساختار نظام‌دهنده­ی داستان یا روایت کلی آن بررسی می­شود، چنان­که معنای افعال در کنش ‌گفتاری و در مسیر القای مفهومی خاص در هنگام کارکرد فعل بازیابی می­گردد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل افعال و بافت موقعیتی پاره ­گفتارهای منطق ­الطیر با توجه به شاخصه ­های نظریه‌ی کنش ‌گفتاری است و در پی پاسخ دادن به این پرسش است که گفت‌وگوهای هدهد و پرندگان قابلیت بررسی بر پایه­ی پنج گونه کنش‌ گفتاری دارد یا خیر. این پژوهش به روش تحلیلی و آماری، کنش ‌گفتاری افعال را در پیشبرد گفتمان روایی منطق­ الطیر و با توجه به بررسی پنج­ گونه کنش ‌گفتاری «گفت‌وگوهای هدهد و پرندگان» مطرح می­کند و نشان می­دهد که نوع کنش‌ گفتاری اظهاری (توصیفی) در گفت‌وگوهای مذکور، کارکرد اجرایی بیشتری داشته و دیگر کنش ­های گفتاری موردبحث در سایه­ ی این گونه تحقق یافته­اند؛ هرچند کنش عاطفی پرندگان و کنش ترغیبی افعال هدهد نیز درجهت گفتمان روایی و بافت موقعیتی ساختار جملات نقش برجسته­ای داشته­ اند.