جایگاه مفهوم فضای حیاتی در شکلگیری سیاست خارجی عراق
نویسندگان
1 ـ استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت معلم
2 ـ دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
برآورد قدرت ملی در شرایط کنونی و ترسیم وضعیت مطلوب که متضمن منافع و امنیت ملی باشد حاکمان و نخبگان سیاسی را به تدوین استراتژی ژئوپلیتیک وا میدارد. تدوین استراتژیها در پیوند با دیگر قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای و همچنین فرصتها و محدودیتها است. از اینرو، نظامهای سیاسی کوشیدهاند تا از طریق تصرف یا نفوذ در سرزمینهایی که میتواند مکمل ژئوپلیتیک آنها باشد به رفع محدودیتها(سرزمینی و منابع) بپردازند. مقاله حاضر به تشریح این مسئله میپردازد که تنگنای ژئوپلیتیک عراق در عدم دسترسی آسان به آبهای آزاد به سیاست خارجی این کشور ماهیتی تهاجمی بخشیده، سیاستی که حتی پس از فروپاشی نظام بعث از طریق سیاستمداران عراقی بارها در قالب لغو یا تغییر مفاد قرارداد الجزایر در ارتباط با ایران طرح مسئله شده است. بهنظر میرسد که چالش پایدار ژئوپلیتیک عراق در عدم دسترسی مناسب آن کشور به دریاهای آزاد از طریق خلیج فارس و وابستگی آن به بخشهایی از خاک ایران همواره بر مناسبات عراق با ایران سایه خواهد افکند.
