فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل و مقایسه‌ی کارکرد پدیدارشناسی هوسرلی در نظریات و بوطیقای تصویر شعر یدالله رؤیایی عادل سواعدی*محمدرضا صالحی مازندرانی **مریم رفیع*** چکیدهشعر حجم (حجم‌گرایی) یکی از جریان‌های شعری معاصر است که اولین تظاهرات فردی‌اش را در سال‌های 1346 و 1347 در دفتر دلتنگی‌های یدالله رؤیایی و نمک و حرکت ورید پرویز اسلامپور به‌جای گذاشت و سرانجام پس‌ از انتشار بیانیه‌ی آن در زمستان 1348 جایگاه و حرکت گروهی خود را در گفتمان شعری روزگار تثبیت کرد؛ اما متن این بیانیه و نظریه‌ی شعری حجم پیچیدگی‌هایی دارد که هنوز با گذشت سال‌ها مباحث و مناقشاتی پیرامون آن‌ها شکل می‌گیرد. یدالله رؤیایی که چهره‌ی شاخص این جریان است، در طول زمان تلاش کرده است تا با آثار خود به ظرفیت‌های فلسفی، زبانی و زیبایی‌شناسانه‌ی آن عینیت بخشد. از میان این ظرفیت‌ها، پدیدارشناسی هوسرلی از برجسته‌ترین و اثرگذارترین وجوه معرفت‌شناختی بر این نوع از شعر و به‌ویژه اشعار یدالله رؤیایی به ‌شمار می‌آید و خود شاعر نیز مدت‌ها پس‌از انتشار بیانیه‌ی آن بر اثرگذاری این مبنای فلسفی بر شعر حجم صحه گذاشته است. نگارندگان این پژوهش با نظر به این مبنای فلسفی درتلاش‌اند تا با پیش‌فرض وجود چنین تأثیری، به تحلیل و مقایسه‌ی کارکرد آن در نظریات و بوطیقای تصویر شعر یدالله رؤیایی برآیند و به بررسی دو پرسش اساسیِ چگونگی جدایی نظریه‌ی شعر حجم از پدیدارشناسی هوسرلی و چگونگی کارکرد آن بر بوطیقای تصویر شعر این شاعر بپردازند.واژه‌های کلیدی: بوطیقای تصویر، پدیدارشناسی هوسرل، تخیل حجمی، تصویر، یدالله رؤیایی. * استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز a-sawaedi@scu.ac.ir (نویسنده‌ی مسئول) ** دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز salehi_mr20@yahoo.com*** کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز rafi.maryam1373@gmail.com تاریخ دریافت مقاله: 14/7/1400                     تاریخ پذیرش مقاله: 12/11/1400