بررسی مؤلفه های برنامه ریزی مشارکتی با رویکرد تاب آوری اجتماعی: مرور سیستماتیک

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

3 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 گروه شهرسازی، ,واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، ایران

doi
10.22059/jhgr.2022.338200.1008449
چکیده

مشارکت تأثیر زیادی بر میزان تاب‌آوری اجتماع محلی دارد، تاب‌آوری اگر بخواهد شرایط مناسبی را فراهم آورد، بهتر است متناسب با نیازهای محلی بوده و ذینفعان را جهت درک پیچیدگی‌های سیستم شهری آگاهی بخشند، علی‌رغم بررسی پژوهش‌های اخیر در شناسایی مؤلفه‌های برنامه‌ریزی مشارکتی برای رسیدن به اجتماعی تاب آور، تاکنون مطالعه‌ای چارچوب مند و یکپارچه صورت نگرفته لذا شکاف اساسی در این زمینه وجود دارد، هدف از این پژوهش شناسایی مؤلفه‌های برنامه‌ریزی مشارکتی با رویکرد تاب‌آوری اجتماعی و تلاش برای دستیابی به مفهومی جامع از تلفیق این دو مؤلفه می‌باشد. روش پژوهش حاضر از نوع تحلیل سیستماتیک است، در مرحله اول 248 مقاله اولیه با ارزیابی سیستماتیک و 31 مقاله توسط غربالگری معیارهای شمول انتخاب شدند. این مقالات با استفاده از روش تحلیل تماتیک در نرم‌افزار MAXQDA موردبررسی دقیق‌تر قرار گرفتند. 215 کد شناسایی و نشانه‌ها در قالب 20 مفهوم و 6 مقوله بررسی گردید، مهم‌ترین مقوله‌های اصلی در قالب: مهارت و توانمندسازی ساکنین، پتانسیل جوامع محلی، بازیابی پایدار، هم‌افزایی نهادها، سرمایه اجتماعی و یکپارچگی و شفافیت دسته‌بندی گردید. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ارتباط موثر بین مؤلفه‌های برنامه‌ریزی مشارکتی، تاب‌آوری اجتماعی و مؤلفه‌های اصلی برقرار است. مفاهیم آگاهی بخشی، اعتماد اجتماعی، توانمندسازی ساکنین، پاسخگویی در مواجه با بحران پرتکرارترین مفاهیم بوده که نمایانگر بیشترین ارجاع در اسناد موردبررسی است که دلالت بر ساختار چندوجهی تاب‌آوری اجتماعی دارد.