جایگاه مفهوم سرزمین در دوران جهانی شدن

نویسندگان

1 ـ استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران

doi
چکیده

 سرزمین یکی از محورهای کلیدی جغرافیای سیاسی می‌باشد. اما بحث‌های زیادی در رابطه با کاهش اهمیت موضوع سرزمین در عصر جهانی شدن وجود دارد. در این زمینه بحث سرزمین‌زدائی توجه محافل دانشگاهی و علمی را به خود جلب کرده است، به‌گونه‌ای که برخی بر این اعتقاد هستند که جهانی شدن و سرزمین‌زدایی دارای معنای واحدی می‌باشند. مقاله حاضر با رویکردی نوواقع‌گرائی تلاش کرده است تا فرایند جهانی شدن را با دیدی سرزمینی تحلیل کند. به عبارت دیگر، درحالی که فرایندهای فراملی و فراسرزمینی انکار نمی‌گردد بلکه بر سرزمین‌سازی مجدد جریان‌ها و پدیده‌های گوناگون در دوره جهانی شدن تأکید می‌شود. فرض اصلی مقاله این است که سرزمین و مرز نمی‌توانند حذف شوند، بلکه عملکرد آنها تغییر می‌یابد. همچنین، این اعتقاد نیز وجود دارد که نیاز انسان در رابطه با تفاوتها و جغرافیای آن، باعث می‌شود نقش سرزمین برای آینده تداوم یابد و جهانی شدن و فراملی شدن نقش و موقعیت سرزمین را در زندگی اجتماعی از بین نمی‌برد.