اثرات افزودن پلکانی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته به جیره بر عملکرد، خصوصیات لاشه و ریختشناسی روده جوجههای گوشتی
نویسندگان
1 نویسنده مسئول، بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: ah.alizadeh@areeo.ac.ir
2 بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: moftakharzadeh@ut.ac.ir
3 گروه تحقیق و توسعه شرکت دام و طیور کوروش، تهران، ایران. رایانامه: mojibimehdi@gmail.com
4 بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: hosseini1355@areeo.ac.ir
5 بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: h.hajati@areeo.ac.ir
6 بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: m.behrouzlak@urmia.ac.ir
7 گروه تحقیق و توسعه شرکت دام و طیور کوروش، تهران، ایران. رایانامه: farhad1352.f@gmail.com
doi
10.22059/jap.2026.399670.623864چکیده
هدف: این آزمایش بهمنظور بررسی اثرات افزودن پلکانی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته بر صفات عملکردی، خصوصیات لاشه و ویژگیهای ریختشناختی روده جوجههای گوشتی انجام شد. روش پژوهش: در این آزمایش از 1500 قطعه جوجه یکروزه سویه راس 308 (مخلوط دو جنس با نسبت مساوی) در قالب طرح کاملاً تصادفی با 10 تیمار، پنج تکرار و 30 قطعه پرنده در هر تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل موارد ذیل بود 1- گروه دریافتکننده جیره برپایه ذرت و کنجاله سویا و فاقد کنجاله آفتابگردان در کل دوره پرورش (شاهد)، (دو تا 10) سطوح افزایشی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته را بهترتیب در دورههای آغازین، رشد و پایانی بهشرح ذیل دریافت کردند؛ 2- سه، شش و نه درصد؛ 3- سه، شش و 12 درصد؛ 4- سه، شش و 15 درصد؛ 5- سه، نه و نه درصد؛ 6- سه، نه و 12 درصد؛ 7- سه، نه و 15 درصد؛ 8- سه، 12 و 12 درصد؛ 9- سه، 12 و 15 درصد و 10- سه، 12 و 18 درصد. در سنین ۱۰، ۲۴ و ۴۲ روزگی، صفات عملکردی شامل وزن زنده و خوراک مصرفی اندازهگیری شد. تلفات بهصورت روزانه رکوردبرداری و ضریب تبدیل خوراک، درصد ماندگاری و شاخص تولید محاسبه شد. در پایان دوره پرورش هزینه خوراک مصرفی بهازای هر کیلوگرم وزن زنده برای هر گروه آزمایشی محاسبه شد. در سن 42 روزگی، سه قطعه پرنده از هر واحد آزمایشی، کشتار و لاشه شکم خالی، سینه، رانها، پشت و گردن، چربی حفره بطنی و اندامها شامل سنگدان، پیشمعده، بورس فابریسیوس، کیسه صفرا، کبد، طحال و قلب توزین و وزن نسبی نسبت به وزن زنده محاسبه شد. همچنین، نمونههایی با برشهای سهسانتیمتری از بخش میانی بافت ژژنوم پرندگان کشتارشده جداسازی و طول پرز، ضخامت پرز، عمق کریپت، نسبت طول پرز به عمق کریپت، تعداد سلولهای گابلت و ضخامت لایه اپیتلیوم و میانگین مساحت سطح پرز مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافتهها: نتایج نشان داد که در کل دوره پرورش افزودن پلکانی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته به جیره اثر معنیداری بر وزن بدن، خوراک مصرفی، ضریب تبدیل خوراک، شاخص تولید، خصوصیات لاشه و ریختشناسی روده جوجههای گوشتی نداشت. هزینه خوراک مصرفی بهازای هر کیلوگرم وزن زنده تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت، بهطوریکه این شاخص در گروههای آزمایشی سه (سه، شش و 12 درصد) و هفت (سه، نه و 15 درصد) کمتر از بقیه تیمارها بوده و با گروه یک (شاهد) و نیز سایر تیمارهای آزمایشی بهجز تیمار چهار (سه، شش و 15 درصد) و نه (سه، 12 و 15 درصد) اختلاف داشت (05/0>P). نتیجهگیری: با توجه به عدم مشاهده اثرات منفی بر عملکرد و کاهش هزینه خوراک بهازای هر کیلوگرم وزن زنده در مقایسه با کنجاله سویا (حدود 445 تومان)، استفاده از کنجاله آفتابگردان بدون پوسته با سطوح سه، شش و ۱۲ درصد و سه، نه و ۱۵ درصد بهترتیب در دورههای آغازین، رشد و پایانی از نظر اقتصادی قابلتوصیه است.