اثرات افزودن پلکانی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته به جیره بر عملکرد، خصوصیات لاشه و ریخت‌شناسی روده جوجه‌های گوشتی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: ah.alizadeh@areeo.ac.ir

2 بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: moftakharzadeh@ut.ac.ir

3 گروه تحقیق و توسعه شرکت دام و طیور کوروش، تهران، ایران. رایانامه: mojibimehdi@gmail.com

4 بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: hosseini1355@areeo.ac.ir

5 بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: h.hajati@areeo.ac.ir

6 بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: m.behrouzlak@urmia.ac.ir

7 گروه تحقیق و توسعه شرکت دام و طیور کوروش، تهران، ایران. رایانامه: farhad1352.f@gmail.com

doi
10.22059/jap.2026.399670.623864
چکیده

هدف: این آزمایش به­منظور بررسی اثرات افزودن پلکانی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته بر صفات عملکردی، خصوصیات لاشه و ویژگی­های ریخت­شناختی روده جوجه­های گوشتی انجام شد. روش پژوهش: در این آزمایش از 1500 قطعه جوجه یک­روزه سویه راس 308 (مخلوط دو جنس با نسبت مساوی) در قالب طرح کاملاً تصادفی با 10 تیمار، پنج تکرار و 30  قطعه پرنده در هر تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل موارد ذیل بود 1- گروه دریافت­کننده جیره برپایه ذرت و کنجاله سویا و فاقد کنجاله آفتابگردان در کل دوره پرورش (شاهد)، (دو تا 10) سطوح افزایشی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته را به­ترتیب در دوره­های آغازین، رشد و پایانی به­شرح ذیل دریافت کردند؛ 2- سه، شش و نه درصد؛ 3- سه، شش و 12 درصد؛ 4- سه، شش و 15 درصد؛ 5- سه، نه و نه درصد؛ 6- سه، نه و 12 درصد؛ 7- سه، نه و 15 درصد؛ 8- سه، 12 و 12 درصد؛ 9- سه، 12 و 15 درصد و 10- سه، 12 و 18 درصد. در سنین ۱۰، ۲۴ و ۴۲ روزگی، صفات عملکردی شامل وزن زنده و خوراک مصرفی اندازه­گیری شد. تلفات به­صورت روزانه رکوردبرداری و ضریب تبدیل خوراک، درصد ماندگاری و شاخص تولید محاسبه شد. در پایان دوره پرورش هزینه خوراک مصرفی به‌ازای هر کیلوگرم وزن زنده برای هر گروه آزمایشی محاسبه شد. در سن 42 روزگی، سه قطعه پرنده از هر واحد آزمایشی، کشتار و لاشه شکم خالی، سینه، ران­ها، پشت و گردن، چربی حفره بطنی و اندام­ها شامل سنگدان، پیش‌معده، بورس فابریسیوس، کیسه صفرا، کبد، طحال و قلب توزین و وزن نسبی نسبت به وزن زنده محاسبه شد. هم‌چنین، نمونه‌هایی‌ با برش­های سه­سانتی­متری از بخش میانی بافت ژژنوم پرندگان کشتارشده جداسازی و طول پرز، ضخامت پرز، عمق کریپت، نسبت طول پرز به عمق کریپت، تعداد سلول­های گابلت و ضخامت لایه اپی­تلیوم و میانگین مساحت سطح پرز مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته­ها: نتایج نشان داد که در کل دوره پرورش افزودن پلکانی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته به جیره اثر معنی­داری بر وزن بدن، خوراک مصرفی، ضریب تبدیل خوراک، شاخص تولید، خصوصیات لاشه و ریخت‌شناسی روده جوجه­های گوشتی نداشت. هزینه خوراک مصرفی به‌ازای هر کیلوگرم وزن زنده تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت، به­طوری­که این شاخص در گروه­های آزمایشی سه (سه، شش و 12 درصد) و هفت (سه، نه و 15 درصد) کم‎تر از بقیه تیمارها بوده و با گروه یک (شاهد) و نیز سایر تیمارهای آزمایشی به­جز تیمار چهار (سه، شش و 15 درصد) و نه (سه، 12 و 15 درصد) اختلاف داشت (05/0>P). نتیجه­گیری: با توجه به عدم مشاهده اثرات منفی بر عملکرد و کاهش هزینه خوراک به‌ازای هر کیلوگرم وزن زنده در مقایسه با کنجاله سویا (حدود 445 تومان)، استفاده از کنجاله آفتابگردان بدون پوسته با سطوح سه، شش و ۱۲ درصد و سه، نه و ۱۵ درصد به‌ترتیب در دوره‌های آغازین، رشد و پایانی از نظر اقتصادی قابل­توصیه است.