پردازش مفهوم امنیت زیست محیطی (رابطه امنیت و اکولوژی)
نویسندگان
1 ـ استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت معلم
doi
چکیده
بروز مخاطرت انسانی و طبیعی در مقیاس کروی، تغییر در گفتمانها، درونمایه و جهتگیری جستارهای سیاسی- امنیتی را در پی داشتهاست. پایان جنگ سرد آغازی بر طرح مفاهیمی نو در حوزه امنیت شد که بنیاد آن بر همکاری و تعامل میان واحدهای سیاسی استوار است. طرح مفاهیم امنیت انسانی، امنیت زیست محیطی و... با توجه به نقش فزاینده مخرب انسان در زیستکره و پیامدهای فضایی آن در قالب بحرانهای اجتماعی- سیاسی توجه بسیاری از پژوهشگران را بهخود معطوف داشتهاست. بهنظر میرسد پیامدهای عمدتاً ناخوشایند برخاسته از فروسایی محیطی، گرمایش کروی و تغییر اقلیم، اثرات دیرپایی در حوزه معیشت و امنیت پایدار افراد و اجتماعات در سراسر زیستکره بویژه در کشورهای در حال توسعه بهدنبال داشته است. در این میان، علوم جغرافیایی که بهطور سنتی پیامدهای فضایی ناشی از مناسبات اکولوژیک انسان- محیط را کانون مطالعات خود قرار داده عمدتاً در قالب ژئوپلیتیک انتقادی، به تحلیل ابعاد امنیتی مناسبات یاد شده پرداخته است، بهطوری که در چارچوب آن، دیگر صرف دولت کانون مطالعات جغرافیای سیاسی نیست بلکه امنیت انسانی فراتر از مرزهای سیاسی در بستر زیستکره محور پژوهش و کانون توجه قرار گرفته است.