بازنمایی مفهوم مهاجرت در آثار هنرمندان معاصر ایرانی
نویسندگان
1 استادیار، گروه ارتباط تصویری، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
doi
10.22034/ra.2025.2042398.1480چکیده
اگرچه مهاجرت پدیده جدیدی نیست، مطالعات حاکی از آن است که این امر از ابتداییترین دورههای تاریخ بشر آغار شده است. همراه با پیشرفت تکنولوژی و گستردگی ارتباطات، میل بشر برای جستجوی زندگی بهتر افزایش یافت. از آنجا که هنر، پیوست و ارتباط تنگاتنگی با مسائل اجتماعی دارد، توجه به این موضوع همواره مورد توجه هنرمندان معاصر بوده است. این مقاله بر آن است تا به پاسخگویی این پرسش که هنرمندان معاصر چگونه مسئله مهاجرت را به تصویر کشیدهاند، برآید. در این میان با آثاری مواجه هستیم که هم توسط هنرمندان مقیم کشور و هم هنرمندان مهاجر خلق شدهاند. مطالعه و مقایسه آثار خلق شده با مفهوم مهاجرت و همچنین چگونگی رویارویی این هنرمندان با مفهوم و مسئله مهاجرت و نحوه پرداختشان به آن، از اهداف این پژوهش است. این هنرمندان سعی میکنند تا موقعیت و واقعیات تجربه شده را در چارچوب گستردهتر زمانی و مکانی به نمایش گذارند. تحلیل نشانه-های صریح و ضمنی تصاویر حاکی از آن است که اگر چه عواملی چون صنعتی شدن، جهانی شدن، تلاش و امید برای دستیابی به زندگی بهتر از دلایل عمده مهاجرت هستند، آدمها عمدتا در تصاویر تنها، غمزده و دچار تردید، تصویر شدهاند. در مقابل هنرمندان مهاجر این از هم گسیختگی را با ادغام هویت و دست و پا زدن در حفظ هویت مبدا و تلاش برای ارتباط با هویت جدید تصویر کردهاند. این پژوهش کیفی و روش تحقیق آن توصیفی-تحلیلی است. عکسها و نقاشیهای این مقاله با توجه به پرسش پژوهش و بر اساس نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند.