تحلیل راهبردی مدیریت جریانهای قومی و تأثیر آن بر ارتقای امنیت داخلی جمهوری عراق
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
2 دانشآموخته دکتری تکنولوژی گرایش تحقیق و توسعه، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران
3 استادیار مدیریت راهبردی، دانشکده مدیریت، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2025.567887.4395چکیده
مدیریت تنوع قومی در عراق بهعنوان یکی از مهمترین چالشهای امنیت داخلی، نقش تعیینکنندهای در ثبات سیاسی و توسعه پایدار این کشور ایفا میکند. ضعف هماهنگی نهادی، محدودیت سازوکارهای گفتوگوی اجتماعی و نبود راهبردهای جامع همزیستی، زمینهساز تشدید تنشهای قومی و تضعیف امنیت داخلی شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل راهبردی مدیریت جریانهای قومی و بررسی تأثیر آن بر ارتقای امنیت داخلی جمهوری عراق انجام شده است. این مطالعه با بهرهگیری از روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی) و با استفاده از ابزار تحلیل SWOT، به شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدهای مرتبط با مدیریت تنوع قومی پرداخته است. دادهها از طریق مطالعات اسنادی، مصاحبههای نیمهساختاریافته و بررسیهای میدانی گردآوری شد و ۴۲ نفر از کارشناسان امنیتی و سیاسی، مسئولان دولتی و دانشگاهیان در پژوهش مشارکت داشتند. یافتهها نشان میدهد که مدیریت مؤثر تنوع قومی مستلزم اتخاذ رویکردی یکپارچه در چهار بعد امنیتی–راهبردی، اقتصادی–اجتماعی، نهادی–حکومتی و سیاسی–دیپلماتیک است. تقویت سازوکارهای پیشگیرانه امنیتی، توزیع عادلانه منابع، ارتقای انسجام اجتماعی و بهبود هماهنگی نهادی میتواند نقش مؤثری در کاهش تنشهای قومی و ارتقای امنیت داخلی عراق ایفا کند. نتایج این پژوهش میتواند مبنایی برای تدوین سیاستها و راهبردهای ملی در حوزه مدیریت تنوع قومی و تقویت ثبات امنیتی در عراق فراهم آورد.
