فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عصر قاجار به تناسب تحولات مختلف اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، تغییرات مهمی را در عرصه هنرهای سنتی شاهد بوده است. یکی از مهم‌ترین تحولات در عرصه هنر عصر قاجار، ظهور پیکرنگاری بر زمینه نوین قالی تصویری است. این پژوهش می‌کوشد با رویکردی جامعه‌شناسانه، نشانه‌هایی از سنت تصویری دوره قاجار را در تعامل و یا در چالش با یکدیگر مورد مطالعه قرار دهد که متأثر از تغییرات در زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی و درون آن شکل گرفته است. از اینرو بر پایه نظریات جامعه‌شناسی رابرت وسنو و با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای به مطالعه نمونه قالی‌های تصویری دوره قاجار پرداخته شده و در این راستا عوامل اجتماعی مؤثر در تغییرات ایجاد شده در آن با تأکید بر حضور پیکر‌نگاری مورد بررسی واقع شده است. برآیند پژوهش، نشان می‌دهد که عناصر فرهنگی و هنری، همواره در ارتباط با محیط اجتماعی‌شان قابل تغییر هستند. چنانچه جایگاه بافت‌های نهادی در تغییرات مختلف اجتماعی، سیاسی و اقتصادی برای تولید فرهنگ، اندیشه و هنر عوامل محرک و مؤثری هستند که در نتیجه، گرایش به نمایش پیکره در زمینه جدید و نوین قالی تصویری را می‌توان از دستاوردهای این تغییرات نهادی و فرهنگی دانست.